૧૨મા આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના પાવન અવસરે સમગ્ર ભારત સહિત વિશ્વભરમાં યોગની અદ્ભુત ઉર્જા જોવા મળી રહી છે. આ વર્ષે પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પશ્ચિમ બંગાળના ઐતિહાસિક શહેર કોલકાતામાં આવેલા રેડ રોડ પરથી આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસની રાષ્ટ્રીય ઉજવણીનું નેતૃત્વ કર્યું હતું. હજારો યોગ સાધકો સાથે સામાન્ય યોગ પ્રોટોકોલ સત્રમાં ભાગ લઈને તેમણે વિશ્વને સુખાકારી અને આંતરિક શાંતિનો એક નવો માર્ગ દર્શાવ્યો છે.
૧. કોલકાતાથી હિમાલય અને હિંદ મહાસાગર સુધી યોગની એકીકરણ શક્તિ
પીએમ મોદીએ પોતાના સંબોધનમાં ખુશી વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું કે ૨૧ જૂન એ માત્ર વર્ષનો સૌથી લાંબો દિવસ નથી, પરંતુ તે હવે યોગના માધ્યમથી માનવતાની સૌથી મોટી સામૂહિક ઉજવણી તરીકે ઉભરી આવ્યો છે. તેમણે ગર્વપૂર્વક નોંધ્યું:
“હિમાલયથી હિંદ મહાસાગર સુધી અને બંગાળ અને ઉત્તર-પૂર્વથી પશ્ચિમ પ્રદેશ સૌરાષ્ટ્ર સુધી, સમગ્ર દેશ આજે યોગની ભાવનાથી ઊર્જાવાન બન્યો છે. આ શક્તિ સમગ્ર વિશ્વને સુખાકારી અને સંવાદિતા પ્રત્યેની સહિયારી પ્રતિબદ્ધતા દ્વારા જોડે છે.”
આ સાથે જ તેમણે કોલકાતાના નાગરિકો દ્વારા “સ્વચ્છતા સે સ્વાગત” પહેલ હેઠળ કરવામાં આવેલા સખત પરિશ્રમ અને નાગરિક જવાબદારીની મુક્ત કંઠે પ્રશંસા કરી હતી, જે દેશભરના લોકો માટે પ્રેરણારૂપ છે.
૨. પશ્ચિમ બંગાળનો સમૃદ્ધ આધ્યાત્મિક અને સાંસ્કૃતિક વારસો
પ્રધાનમંત્રીએ યાદ અપાવ્યું કે પશ્ચિમ બંગાળની ધરતીનો યોગિક અને આધ્યાત્મિક ઇતિહાસ ખૂબ જ ભવ્ય રહ્યો છે. બંગાળ એ પવિત્ર ભૂમિ છે જ્યાં:
-
ભગવાન રામકૃષ્ણ પરમહંસ જેવા મહાન સંતે ઉપદેશ આપ્યા.
-
સ્વામી વિવેકાનંદે ભારતની આધ્યાત્મિક વિદ્વતા અને યોગ પરંપરાઓનો વિશ્વ સમક્ષ પરિચય કરાવ્યો.
-
મહર્ષિ અરવિંદ અને લાહિરી મહાશયે યોગિક વિચારો અને દૈનિક અભ્યાસના વિકાસમાં અભૂતપૂર્વ યોગદાન આપ્યું.
તેમણે ગુરુદેવ રવીન્દ્રનાથ ટાગોર અને મહર્ષિ અરવિંદના વિચારોને ટાંકીને કહ્યું કે જ્યારે યોગ વ્યક્તિના સ્વભાવનો ભાગ બની જાય છે, ત્યારે તે માનવ એકતાના પાયાને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
૩. આ વર્ષની થીમ: “સ્વસ્થ વૃદ્ધત્વ માટે યોગ” (Yoga for Healthy Ageing)
આ વર્ષના આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસની મુખ્ય થીમ “સ્વસ્થ વૃદ્ધત્વ માટે યોગ” (Yoga for Healthy Ageing) રાખવામાં આવી છે. પીએમ મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે યોગ માત્ર શારીરિક કસરત નથી અને તે કોઈ ચોક્કસ વય જૂથ સુધી મર્યાદિત નથી. તે ચેતના, જીવનશક્તિ અને આંતરિક પ્રકાશનો સ્ત્રોત છે.
વધતી ઉંમર સાથે વધુ ઉર્જાવાન બનવાનો માર્ગ
પીએમ મોદીએ દેશવાસીઓ સમક્ષ એક અદ્ભુત આકાંક્ષા વ્યક્ત કરી:
-
વ્યક્તિએ વીસ વર્ષની ઉંમર કરતાં ચાલીસ વર્ષની ઉંમરે વધુ ફ્લેક્સીબલ (લવચીક) બનવું જોઈએ.
-
ત્રીસ વર્ષની ઉંમર કરતાં પચાસ વર્ષની ઉંમરે વધુ ઊર્જાવાન બનવું જોઈએ.
-
પચાસ વર્ષની ઉંમર કરતાં સિત્તેર વર્ષની ઉંમરે જીવનશૈલી સંબંધિત રોગો સામે વધુ સ્થિતિસ્થાપક બનવું જોઈએ.
યોગ ફ્લેક્સીબિલીટી સુધારવામાં, ઊર્જાનું સ્તર જાળવી રાખવામાં, માનસિક તણાવ ઘટાડવામાં અને થાક દૂર કરવામાં રામબાણ ઈલાજ સાબિત થાય છે.
૪. ભગવદ્ ગીતાના ઉપદેશો અને જીવનનું સંતુલન
પ્રધાનમંત્રીએ ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ દ્વારા ભગવદ્ ગીતામાં આપવામાં આવેલા ઉપદેશોનો ઉલ્લેખ કર્યો. સંતુલન એ જ યોગનો સાચો પાયો છે.
-
સંતુલિત આહારની આદતો
-
સંતુલિત મનોરંજન અને કાર્યો
-
સંતુલિત ઊંઘ તેમજ જાગરણ
જ્યારે આ બાબતો જીવનમાં વણાઈ જાય છે, ત્યારે યોગ તમામ દુઃખ પર વિજય મેળવવાનું માધ્યમ બને છે. યોગ વ્યક્તિમાં શું સાચું છે અને શું ખોટું તે પારખવાની વિવેકબુદ્ધિ (યુક્ત ચેષ્ટસ્ય કર્મસુ) વિકસાવે છે.
૫. વૈશ્વિક સ્તરે ગુંજ્યો યોગનો ડંકો: “યોગ ૩૬૫” પહેલ
યોગ હવે માત્ર ૨૧ જૂન પૂરતો મર્યાદિત નથી રહ્યો, પરંતુ લોકોની દૈનિક જીવનશૈલીનો ભાગ બની રહ્યો છે. પીએમ મોદીએ ગર્વ સાથે માહિતી આપી કે આ વર્ષે “યોગ ૩૬૫” પહેલ અંતર્ગત ૧૦૦-દિવસના ઓનલાઈન યોગ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
અદ્ભુત વૈશ્વિક સ્વીકૃતિ: આ ઓનલાઈન કાર્યક્રમમાં વિશ્વના ૧૩૦ દેશોના ૩ મિલિયનથી વધુ (૩૦ લાખથી વધુ) લોકોએ ભાગ લીધો હતો, જે દર્શાવે છે કે યોગની લોકપ્રિયતા વૈશ્વિક સ્તરે કેટલી ઝડપથી વધી રહી છે.
પીએમ મોદીએ સંબોધનના અંતે સૌના કલ્યાણ અને આરોગ્યની કામના કરતા પ્રાચીન પ્રાર્થનાનું આહ્વાન કર્યું:
“સર્વે ભવન્તુ સુખિનઃ, સર્વે સન્તુ નિરામયાઃ” (અર્થાત: બધા સુખી થાય, બધા રોગમુક્ત થાય).
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન ૧: આ વર્ષે આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસની રાષ્ટ્રીય ઉજવણી ક્યાં થઈ હતી?
ઉત્તર: આ વર્ષે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં મુખ્ય રાષ્ટ્રીય ઉજવણી પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતામાં આવેલા રેડ રોડ પર આયોજિત કરવામાં આવી હતી.
પ્રશ્ન ૨: આ વર્ષના આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસની મુખ્ય થીમ શું છે?
ઉત્તર: આ વર્ષની થીમ “સ્વસ્થ વૃદ્ધત્વ માટે યોગ” (Yoga for Healthy Ageing) છે, જે દરેક ઉંમરના લોકોને જીવનભર સક્રિય અને રોગમુક્ત રહેવાની પ્રેરણા આપે છે.
પ્રશ્ન ૩: “યોગ ૩૬૫” (Yoga 365) પહેલ શું છે?
ઉત્તર: તે ૧૦૦ દિવસનો ઓનલાઈન યોગ કાર્યક્રમ હતો, જેમાં વિશ્વભરના ૧૩૦ દેશોમાંથી ૩૦ લાખથી વધુ લોકોએ ભાગ લઈને ડિજિટલ માધ્યમથી યોગનો પ્રસાર કર્યો છે.
ડિસ્ક્લેમર (Disclaimer)
આ લેખ પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીના આંતરરાષ્ટ્રીય યોગ દિવસના સત્તાવાર સંબોધન અને ઉપલબ્ધ જાહેર માહિતીના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. યોગાસનોનો અભ્યાસ હંમેશા નિષ્ણાત યોગ ગાઈડ અથવા પ્રમાણિત ટ્રેનરની દેખરેખ હેઠળ જ કરવો હિતાવહ છે, વિશેષ કરીને જો તમને કોઈ જૂની શારીરિક બીમારી હોય.
નોંધ: માતૃભૂમિ સમાચાર (matribhumisamachar.com) પર ગુજરાતી ભાષામાં આ વિષય અથવા ગુજરાત અને દેશ-વિદેશના નવીનતમ સમાચારોની સત્તાવાર વિગતો, લાઈવ કવરેજ અને અન્ય અપડેટ્સ મેળવવા માટે તમે સીધા matribhumisamachar.com/gujarati ની મુલાકાત લઈ શકો છો. (કૃપા કરીને નોંધ લેશો કે આ એક સૂચિત લિંક માળખું છે; ચોક્કસ લેખની લિંક માટે પોર્ટલના સર્ચ બારનો ઉપયોગ કરવો).
Matribhumi Samachar Gujarati

