રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) દ્વારા 2 અને 3 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી (NFSU), ગાંધીનગર ખાતે બે દિવસીય પૂર્ણ આયોગ કેમ્પ સિટિંગ અને ઓપન હિયરિંગનું સફળ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ સુનાવણી દરમિયાન માનવ અધિકાર ભંગના ગંભીર કેસોમાં સ્થળ પર જ નિર્ણય લઈને પીડિત પરિવારોને ₹3.5 કરોડથી વધુનું વળતર ચૂકવવાનો ઐતિહાસિક આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
પ્રથમ દિવસની કાર્યવાહી (02 સપ્ટેમ્બર 2026)
NHRC ના માનનીય અધ્યક્ષ શ્રી જસ્ટિસ વી. રામાસુબ્રમણ્યન તેમજ આયોગના સભ્યો ડૉ. જસ્ટિસ વિદ્યુત રંજન સારંગી અને શ્રીમતી વિજયા ભારતી સયાનીની હાજરીમાં કુલ 45 મહત્વપૂર્ણ કેસોની સઘન સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી.
-
27 કેસોનો નિકાલ: પાલન અહેવાલોની સમીક્ષા અને પક્ષકારોની રજૂઆતો બાદ 27 કેસો બંધ કરવામાં આવ્યા હતા.
-
બિન-કાયદેસર ધરપકડ: એક મહિલાની યોગ્ય નોટિસ વિના ધરપકડ કરવાના કિસ્સામાં રૂ. 7.5 લાખના વળતરની ભલામણ કરાઈ.
-
ઔદ્યોગિક બેદરકારી અને અકસ્માતો:
-
ભરૂચ કેમિકલ ફેક્ટરી: આગ અને વિસ્ફોટમાં જીવ ગુમાવનાર 5 કામદારોના પરિવારોને વળતર ચૂકવાયું.
-
દહેજ કેમિકલ પ્લાન્ટ: ઝેરી ગેસ ગળતરથી 4 કામદારોના મોત બદલ રૂ. 2 કરોડથી વધુનું વળતર ચૂકવવામાં આવ્યું.
-
અમદાવાદ હોર્ડિંગ દુર્ઘટના: 3 કામદારોના મોત બદલ દોષિતો સામે ફોજદારી કાર્યવાહી શરૂ કરાઈ.
-
બીજા દિવસની કાર્યવાહી (03 સપ્ટેમ્બર 2026)
બીજા દિવસે આયોગે કથિત બંધુઆ મજૂરી અને માનવ અધિકારોના અન્ય ઉલ્લંઘનો અંગેની ફરિયાદો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું હતું.
-
બંધુઆ મજૂરીના 27 કેસ: ગુજરાતના શ્રમ સચિવ અને જિલ્લા કલેક્ટરોની હાજરીમાં બંધુઆ મજૂરી સંબંધિત કેસો સાંભળવામાં આવ્યા. આયોગે મહિલાઓ અને બાળકો સાથે સંવેદનશીલ વ્યવહાર કરવા નિર્દેશ આપ્યો.
-
ડિવિઝન બેન્ચનો નિર્ણય: ડિવિઝન બેન્ચે 57 કેસોની સુનાવણી કરી, જેમાં મૃતકના વારસદારોને રૂ. 27 લાખ ચૂકવાયાના પુરાવા સાથે 46 કેસ બંધ કરાયા.
-
NGO અને સત્તાધિકારીઓ સાથે બેઠક: POCSO એક્ટ, POSH એક્ટ 2013, નેશનલ ફૂડ સિક્યુરિટી અને દારૂબંધીના અમલીકરણ જેવા મુદ્દાઓ પર સિવિલ સોસાયટી અને રાજ્યના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ સાથે વિસ્તૃત ચર્ચા કરવામાં આવી.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
પ્રશ્ન 1: NHRC ની ગાંધીનગર ઓપન હિયરિંગ ક્યારે અને ક્યાં યોજાઈ હતી?
જવાબ: આ ઓપન હિયરિંગ 2 અને 3 સપ્ટેમ્બર 2026 ના રોજ નેશનલ ફોરેન્સિક સાયન્સ યુનિવર્સિટી (NFSU), ગાંધીનગર, ગુજરાત ખાતે યોજાઈ હતી.
પ્રશ્ન 2: આ સુનાવણી દરમિયાન કુલ કેટલું વળતર મંજૂર કરવામાં આવ્યું?
જવાબ: વિવિધ ઔદ્યોગિક અકસ્માતો, કસ્ટોડિયલ ડેથ અને માનવ અધિકાર ઉલ્લંઘનના કેસોમાં કુલ ₹3.5 કરોડથી વધુનું વળતર આપવામાં આવ્યું છે.
પ્રશ્ન 3: બંધુઆ મજૂરીના કેસોમાં NHRC એ શું નિર્દેશ આપ્યા?
જવાબ: NHRC અધ્યક્ષે સત્તાધિકારીઓને બંધુઆ મજૂરીની ફરિયાદો ઉકેલતી વખતે મહિલાઓ અને બાળકો પ્રત્યે વિશેષ સંવેદનશીલતા અને દયા દાખવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.
અસ્વીકરણ (Disclaimer)
આ લેખ રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર આયોગ (NHRC) દ્વારા ગાંધીનગર ખાતે આયોજિત ઓપન હિયરિંગના સત્તાવાર અહેવાલ અને ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. આ લેખ માત્ર માહિતી અને જાગરૂકતાના હેતુ માટે છે.
Matribhumi Samachar Gujarati

