કેન્દ્રીય આરોગ્ય મંત્રાલય દ્વારા 30 વર્ષ અને તેનાથી વધુ વયના તમામ વ્યક્તિઓ માટે 100 ટકા કવરેજ સુનિશ્ચિત કરવા સઘન વિશેષ એનસીડી સ્ક્રિનિંગ અભિયાન શરૂ

દેશમાં બિનચેપી રોગો (NCD)ના વધતા ભારણને ધ્યાનમાં રાખીને આરોગ્ય અને પરિવાર કલ્યાણ મંત્રાલયે આજે સઘન વિશેષ એનસીડી સ્ક્રિનિંગ અભિયાન શરૂ કર્યું છે. 20 ફેબ્રુઆરીથી 31 માર્ચ 2025 સુધી ચાલનારી આ મહત્વાકાંક્ષી પહેલનો ઉદ્દેશ ડાયાબિટીસ, હાયપરટેન્શન અને ત્રણ સામાન્ય કેન્સર – ઓરલ, બ્રેસ્ટ અને સર્વાઇકલ સહિત પ્રચલિત એનસીડી માટે 30 વર્ષ કે તેથી વધુ વયના તમામ વ્યક્તિઓની 100 ટકા તપાસ કરવાનો છે.

આ અભિયાનને આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરો (AAM) અને દેશભરમાં વિવિધ સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓમાં રાષ્ટ્રીય બિનચેપી રોગોના નિવારણ અને નિયંત્રણ માટેના રાષ્ટ્રીય કાર્યક્રમ (NP-NCD) હેઠળ અમલમાં મૂકવામાં આવશે.

આ અભિયાનની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છેઃ

• ડોર–ટુ–ડોર આઉટરીચઃ પ્રશિક્ષિત આશા, એએનએમ અને ફ્રન્ટલાઈન વર્કર્સ સામુદાયિક મુલાકાત લેશે, જેથી મહત્તમ સ્ક્રિનિંગ કવરેજ સુનિશ્ચિત કરી શકાય અને તેઓ તેમના ઘરમાં વ્યક્તિઓ સુધી પહોંચી શકે.
• આવશ્યક પુરવઠો: રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો ((UTs) તમામ આરોગ્યસંભાળ કેન્દ્રો પર બીપી મોનિટર, ગ્લુકોમીટર અને જરૂરી દવાઓ સહિત આવશ્યક તબીબી પુરવઠાની ઉપલબ્ધતાની ખાતરી આપશે.
• રિયલ–ટાઇમ મોનિટરિંગઃ સ્ક્રિનિંગ, ટ્રીટમેન્ટ અને ફોલો-અપનો ડેટા દરરોજ એનપી-એનસીડી પોર્ટલ પર અપલોડ કરવામાં આવશે, જે પારદર્શકતા અને જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરે છે.
• બહુ–સ્તરીય સંકલન: નોડલ અધિકારીઓની સુવિધા, બ્લોક, જિલ્લા અને રાજ્ય સ્તરે નિમણૂક કરવામાં આવશે, જેથી અભિયાનના અવિરત અમલીકરણની સુવિધા મળી શકે.
• દૈનિક પ્રગતિ સમીક્ષા: રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો દરરોજ સાંજે 6 વાગ્યા સુધીમાં મંત્રાલયને અપડેટ પ્રદાન કરશે, જે સતત દેખરેખ અને તકનીકી સહાય માટે મંજૂરી આપશે.

સઘન સ્ક્રિનિંગ અભિયાનનો ઉદ્દેશ નીચેની બાબતો હાંસલ કરવાનો છેઃ

• 100% સ્ક્રિનિંગ કવરેજ: આ અભિયાનનો ઉદ્દેશ એનસીડી માટે વહેલી તકે તપાસ અને સમયસર હસ્તક્ષેપ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે.
• સંભાળ સાથે જોડાણમાં સુધારોઃ માળખાગત સારવાર અને ફોલો-અપ પ્રોટોકોલ સ્થાપિત કરીને, આ અભિયાન એનસીડી સાથે સંકળાયેલી જટિલતાઓને ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરે છે.
• વધુ સારા સ્વાસ્થ્ય પરિણામો: આ પહેલથી હેલ્થકેર ખર્ચમાં ઘટાડો થવાની અને સમગ્ર દેશમાં વ્યક્તિઓના જીવનની એકંદર ગુણવત્તામાં વધારો થવાની અપેક્ષા છે.

ભારત સરકાર નિવારણાત્મક હેલ્થકેરને મજબૂત કરવા અને આયુષમાન ભારત પહેલને ગુણવત્તાયુક્ત સ્વાસ્થ્ય સેવાઓની સાર્વત્રિક સુલભતા સુનિશ્ચિત કરવાની પોતાની પ્રતિબદ્ધતામાં દ્રઢ છે. આ વિશેષ ઝુંબેશ એક તંદુરસ્ત અને એનસીડી-મુક્ત ભારતની દિશામાં એક મહત્ત્વનું પગલું છે, જે નાગરિકોને તેમના આરોગ્ય અને કલ્યાણની જવાબદારી માટે સશક્ત બનાવે છે.