ભારતના રાષ્ટ્રપતિએ ભારતીય પશુચિકિત્સા સંશોધન સંસ્થાના દીક્ષાંત સમારોહને સંબોધન કર્યુ

ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ આજે ​​(30 જૂન, 2025) ઉત્તર પ્રદેશના બરેલી ખાતે ભારતીય પશુચિકિત્સા સંશોધન સંસ્થા (IVRI) ના દીક્ષાંત સમારોહમાં હાજરી આપી હતી.

આ પ્રસંગે બોલતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે ‘ઈશાવાસ્યમ ઇદમ સર્વમ’ ના જીવન મૂલ્ય પર આધારિત આપણી સંસ્કૃતિ, બધા જીવોમાં ભગવાનની ઉપસ્થિતિ જુએ છે. આપણા દેવતાઓ અને ઋષિઓએ પ્રાણીઓ સાથે વાતચીત કરી હતી તેવી માન્યતા પણ આ જ વિચારસરણી પર આધારિત છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે માનવજાતનો જંગલો અને વન્યજીવન સાથે સહઅસ્તિત્વનો સંબંધ છે. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે ઘણી પ્રજાતિઓ કાં તો લુપ્ત થઈ ગઈ છે અથવા લુપ્ત થવાની આરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ પ્રજાતિઓનું સંરક્ષણ જૈવવિવિધતા અને પૃથ્વીના સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે. તેમણે કહ્યું કે ભગવાને મનુષ્યોને જે વિચાર અને સમજણની શક્તિ આપી છે તેનો ઉપયોગ તમામ જીવંત પ્રાણીઓના કલ્યાણ માટે થવો જોઈએ. કોરોના રોગચાળાએ માનવજાતને ચેતવણી આપી છે કે વપરાશ પર આધારિત સંસ્કૃતિ માત્ર માનવજાતને જ નહીં પરંતુ અન્ય જીવંત પ્રાણીઓ અને પર્યાવરણને પણ અકલ્પનીય નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે આજે, ‘એક સ્વાસ્થ્ય’ ની વિભાવના સમગ્ર વિશ્વમાં મહત્વ મેળવી રહી છે. આ વિભાવના માને છે કે મનુષ્ય, પાલતુ અને જંગલી પ્રાણીઓ, વનસ્પતિ અને વ્યાપક પર્યાવરણ બધા એકબીજા પર આધારિત છે. આપણે પ્રાણી કલ્યાણ માટે પ્રયત્નશીલ રહેવું જોઈએ. તેમણે કહ્યું કે એક અગ્રણી પશુચિકિત્સા સંસ્થા તરીકે, IVRI આ ક્ષેત્રમાં, ખાસ કરીને ઝૂનોટિક રોગોના નિવારણ અને નિયંત્રણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે અન્ય ક્ષેત્રોની જેમ, ટેકનોલોજીમાં પણ પશુચિકિત્સા દવા અને સંભાળમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવવાની ક્ષમતા છે. ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ દેશભરની પશુચિકિત્સા હોસ્પિટલોને સશક્ત બનાવી શકે છે. જીનોમ એડિટિંગ, ગર્ભ ટ્રાન્સફર ટેકનોલોજી, કૃત્રિમ બુદ્ધિ અને મોટા ડેટા એનાલિટિક્સ જેવી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ આ ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન લાવી શકે છે. તેમણે IVRI જેવી સંસ્થાઓને પ્રાણીઓ માટે સ્વદેશી અને ઓછી કિંમતની સારવાર અને પોષણ માટેની અપીલ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે તેમણે એવી દવાઓના વિકલ્પો પણ શોધવા જોઈએ જેની આડઅસરો ફક્ત પ્રાણીઓને જ નહીં પરંતુ માનવો અને પર્યાવરણને પણ અસર કરે છે.

રાષ્ટ્રપતિએ IVRI ના વિદ્યાર્થીઓની પ્રશંસા કરી કે તેઓ નિર્દોષ અને મૂંગા પ્રાણીઓની સારવાર અને કલ્યાણને પોતાની કારકિર્દી તરીકે પસંદ કરી છે. તેમણે તેમને સલાહ આપી કે જો તેમના જીવન અને કારકિર્દીમાં કોઈ મૂંઝવણ આવે તો તે પ્રાણીઓ વિશે વિચારે. તેમણે કહ્યું કે તે તેમને સાચો રસ્તો બતાવશે. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને ઉદ્યોગસાહસિક બનવા અને પ્રાણી વિજ્ઞાનના વિવિધ ક્ષેત્રોમાં સ્ટાર્ટ-અપ્સ સ્થાપિત કરવા વિનંતી કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રયાસથી તેઓ માત્ર જરૂરિયાતમંદોને રોજગારી આપી શકશે નહીં પરંતુ દેશના અર્થતંત્રમાં પણ યોગદાન આપી શકશે.