ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને આધિકારિતા મંત્રાલયના કેન્દ્રીય રાજ્ય મંત્રી શ્રી રામદાસ આઠવલેએ રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં સ્થિત એમસીડી (MCD) કમ્યુનિટી હોલ, મટિયાલા ખાતે આયોજિત એક ભવ્ય કાર્યક્રમમાં MCD ના નજફગઢ ઝોનના વેસ્ટ પીકર્સ (કચરો વીણતા કામદારો)ને સત્તાવાર નમસ્તે કાર્ડ્સ (NAMASTE Cards) અને આયુષ્માન કાર્ડ્સ (Ayushman Cards) આપવાનો પ્રારંભ કરાવ્યો છે.
આ પ્રસંગે નજફગઢ ઝોનના ૩૦૦ થી પણ વધુ વેસ્ટ પીકર્સે ઉત્સાહભેર ભાગ લીધો હતો. આ કાર્યક્રમ દેશભરમાં વર્ષોથી અસંગઠિત ક્ષેત્રમાં કામ કરતા સ્વચ્છતા સૈનિકોને સત્તાવાર ઓળખ અને સામાજિક સુરક્ષા પ્રદાન કરવાનો એક મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે.
નમસ્તે યોજના (NAMASTE Scheme) શું છે?
NAMASTE નું પૂરું નામ National Action for Mechanised Sanitation Ecosystem (નેશનલ એક્શન ફોર મિકેનાઇઝ્ડ સેનિટેશન ઇકોસિસ્ટમ) છે. આ ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને આધિકારિતા મંત્રાલય દ્વારા ચલાવવામાં આવતી એક મહત્વકાંક્ષી ‘સેન્ટ્રલ સેક્ટર સ્કીમ’ છે.
યોજનાના મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો:
-
જોખમી કામગીરીનો અંત: ગટર અને સેપ્ટિક ટેન્કની જોખમી મેન્યુઅલ (હાથથી) સફાઈ પ્રથાને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવી.
-
મિકેનાઇઝેશન (યાંત્રીકરણ): સફાઈ કાર્ય માટે આધુનિક યંત્રો અને સુરક્ષા સાધનો (PPE Kits)ના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવું.
-
ઓળખ અને ગૌરવ: દેશભરના વેસ્ટ પીકર્સ અને સેનિટેશન વર્કર્સની ડિજિટલ નોંધણી કરીને તેમને અધિકૃત identity card (નમસ્તે કાર્ડ) આપવું.
-
આરોગ્ય કવરેજ: કામદારો અને તેમના પરિવારજનોને આયુષ્માન ભારત યોજના હેઠળ રૂ. ૫ લાખ સુધીનું મફત તબીબી કવરેજ પૂરું પાડવું.
-
કૌશલ્ય વિકાસ: સુરક્ષિત રીતે કામગીરી કરવા માટે સ્કીલ ડેવલપમેન્ટ ટ્રેનિંગ અને વ્યવસાયિક સુરક્ષા માર્ગદર્શન આપવું.
કેન્દ્રીય મંત્રી શ્રી રામદાસ આઠવલેનો સંદેશ
કાર્યક્રમ દરમિયાન ઉપસ્થિત વિશાળ જનમેદનીને સંબોધિત કરતી વખતે મંત્રીશ્રીએ ભારતના શહેરો અને નગરોને સ્વચ્છ તેમજ રોગમુક્ત રાખવામાં વેસ્ટ પીકર્સના અથાક અને અવિરત યોગદાનની ખુલ્લા મનથી સરાહના કરી હતી.
તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, “વેસ્ટ પીકર્સનું યોગદાન રાષ્ટ્રના સ્વચ્છતા અભિયાન અને જાહેર આરોગ્યની જાળવણી માટે અત્યંત આવશ્યક છે. કેન્દ્ર સરકાર આ કામદારોની કામગીરીની સ્થિતિ સુધારવા, તેમની આર્થિક સ્થિતિ મજબૂત કરવા અને તમામ કલ્યાણકારી યોજનાઓના લાભો તેમના સુધી પહોંચાડવા માટે સંપૂર્ણપણે કટિબદ્ધ છે.”
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
પ્રશ્ન ૧: નમસ્તે (NAMASTE) યોજના કયા મંત્રાલય હેઠળ આવે છે?
ઉત્તર: આ યોજના ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને આધિકારિતા મંત્રાલય (Ministry of Social Justice and Empowerment) હેઠળ અમલમાં મુકવામાં આવી છે.
પ્રશ્ન ૨: નમસ્તે કાર્ડ (NAMASTE Card) મેળવવાનો મુખ્ય ફાયદો શું છે?
ઉત્તર: નમસ્તે કાર્ડ દ્વારા સ્વચ્છતા કામદારો અને વેસ્ટ પીકર્સને સરકારી સ્તરે સત્તાવાર ઓળખ મળે છે, જેનાથી તેઓ સુરક્ષા સાધનો, કૌશલ્ય તાલીમ, સરકારી સબસિડી અને સામાજિક સુરક્ષા યોજનાઓનો સીધો લાભ મેળવી શકે છે.
પ્રશ્ન ૩: નમસ્તે યોજના હેઠળ કયા કામદારોને આવરી લેવામાં આવે છે?
ઉત્તર: આ યોજના હેઠળ મુખ્યત્વે ગટર અને સેપ્ટિક ટેન્કના કામદારો (Sewer and Septic Tank Workers) તેમજ કચરો એકઠો કરતા વેસ્ટ પીકર્સ (Waste Pickers)ને આવરી લેવામાં આવે છે.
અસ્વીકરણ (Disclaimer)
આ લેખ પ્રિન્ટ/ઓનલાઈન મીડિયા પ્રેસ રિલીઝ અને સરકારી માહિતીના આધારે જનજાગૃતિ માટે તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. યોજના સંબંધિત વધુ માહિતી અથવા અપડેટ્સ માટે ભારત સરકારના સામાજિક ન્યાય અને આધિકારિતા મંત્રાલયની સત્તાવાર વેબસાઇટની મુલાકાત લેવી.
Matribhumi Samachar Gujarati

