Matribhumi Samachar Gujarati
નવી દિલ્હી ખાતે નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) દ્વારા આયોજિત ‘ધ ફ્યુચર ઓફ એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ક્લાઇમેટ ડાયનામિક્સ’ પરની આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદના સમાપન સત્રને સંબોધિત કરતા ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુએ પર્યાવરણીય સ્થિતિસ્થાપકતા પર મહત્વનો સંદેશ આપ્યો હતો.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે આબોહવા પરિવર્તન (Climate Change) માત્ર પર્યાવરણ પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ તે માનવ અસ્તિત્વના વિવિધ સ્તરો પર ઊંડું અસંતુલન પેદા કરી રહ્યું છે. જૈવવિવિધતાનું નુકસાન, જળ તણાવ (Water Stress), જમીનનું ધોવાણ, તેમજ ખાદ્ય સુરક્ષા, જાહેર આરોગ્ય અને લોકોની આજીવિકા પર તેની અત્યંત ગંભીર અસરો પડી રહી છે.
સંવેદનશીલ સમુદાયો અને સ્થાનિક જ્ઞાનનું મહત્વ
રાષ્ટ્રપતિએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે આ વૈશ્વિક પડકારનો સામનો કરવા માટે નીતિઓ અને કાર્યોનું એક સુઆયોજિત માળખું બનાવવું જરૂરી છે. આ માળખામાં માત્ર સરકારો કે કાનૂની નિષ્ણાતો જ નહીં, પરંતુ કુદરતી આપત્તિઓથી સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત થતાં સંવેદનશીલ સમુદાયોની ભાગીદારી અનિવાર્ય છે:
-
સંવેદનશીલ સમુદાયોનું રક્ષણ: ગ્રામીણ અને વનવાસી સમાજો, નાના ખેડૂતો અને મહિલાઓની જરૂરિયાતો પ્રત્યે ખાસ સંવેદનશીલતા દાખવવી જરૂરી છે.
-
પરંપરાગત જ્ઞાન પ્રણાલી: સ્થાનિક સમુદાયો પાસે રહેલું પરંપરાગત જ્ઞાન અને તેમના જીવંત અનુભવો આબોહવા સામે અનુકૂલન ક્ષમતા વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
-
ટકાઉ વનીકરણ (Sustainable Forestry): વનીકરણનો સાચો ઉદ્દેશ્ય માત્ર છોડ વાવવાનો નથી, પરંતુ તંદુરસ્ત અને સ્વ-ટકાઉ ઇકોસિસ્ટમને પુનર્જીવિત કરવાનો છે, જે સ્થાનિક પરિસ્થિતિઓને સાનુકૂળ હોય.
વિકાસ અને પર્યાવરણ વચ્ચે સંતુલન: ‘મિશન લાઈફ’
વિકાસશીલ દેશો માટેનો માર્ગ દર્શાવતા રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું કે, આર્થિક આકાંક્ષાઓ અને વિકાસની ગતિ જાળવી રાખીને જ પર્યાવરણીય સ્થિતિસ્થાપકતા પ્રાપ્ત કરવી જોઈએ.
ભારતે પર્યાવરણીય જાગરૂકતા ક્ષેત્રે કરેલા પ્રશંસનીય કાર્યોનો ઉલ્લેખ કરતા તેમણે જણાવ્યું કે, ભારત સરકારની ‘મિશન લાઈફ’ (Mission LiFE) પહેલે સાબિત કરી દીધું છે કે જાહેર ભાગીદારી અને સમુદાયની માલિકી દ્વારા પર્યાવરણીય પુનઃસ્થાપન સુચારૂ રૂપે શક્ય છે. યુવાનોની ભાગીદારીથી પર્યાવરણીય જાગૃતિ વધારવામાં ભારત અગ્રેસર રહ્યું છે.
NGT દ્વારા વિશ્વભરના ન્યાયાધીશો, ન્યાયશાસ્ત્રીઓ અને પર્યાવરણીય નિષ્ણાતોને એક મંચ પર લાવવાના પ્રયાસોની સરાહના કરતાં તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ સંમેલન આબોહવા-સ્થિતિસ્થાપક સમાજોના નિર્માણનો માર્ગ પ્રશસ્ત કરશે.
ચિત્ર વિગત / ઓલ્ટ ટેક્સ્ટ (Alt Image Text)
નવી દિલ્હીમાં NGT આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદના સમાપન સત્રમાં વક્તવ્ય આપતા ભારતના રાષ્ટ્રપતિ શ્રીમતી દ્રૌપદી મુર્મુઅવારનવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQ)
પ્રશ્ન ૧: NGT ની આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદનો મુખ્ય વિષય શું હતો?
જવાબ: આ પરિષદનો મુખ્ય વિષય ‘ધ ફ્યુચર ઓફ એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ક્લાઇમેટ ડાયનામિક્સ’ (The Future of Environment and Climate Dynamics) હતો.
પ્રશ્ન ૨: રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ ક્લાઈમેટ ચેન્જ સામે લડવા કયા અભિગમ પર ભાર મૂક્યો?
જવાબ: તેમણે પરંપરાગત જ્ઞાન, લોકો-કેન્દ્રીત અભિગમ, સંવેદનશીલ સમુદાયોની ભાગીદારી અને ઇકોસિસ્ટમને પુનર્જીવિત કરતા ટકાઉ વનીકરણ પર ભાર મૂક્યો.
પ્રશ્ન ૩: ‘મિશન લાઈફ’ (Mission LiFE) નું મુખ્ય પ્રદાન શું છે?
જવાબ: ‘મિશન લાઈફ’ એ જાહેર ભાગીદારી, યુવાનોની સક્રિયતા અને સમુદાય આધારિત પ્રયાસો દ્વારા પર્યાવરણ રક્ષણ અને જાગરૂકતા લાવવાનું કાર્ય કરે છે.
અસ્વીકરણ (Disclaimer)
આ લેખ પ્રદાન કરવામાં આવેલી પત્રકારત્વ વિગતો અને રાષ્ટ્રપતિ ભવનના સત્તાવાર સંબોધન આધારિત માહિતી પરથી તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. વધુ વિગતવાર પર્યાવરણીય અને પ્રાદેશિક સમાચારો માટે માતૃભૂમિ સમાચાર – ગુજરાતી ની મુલાકાત લો.
