National

કેન્દ્રીય આરોગ્ય સચિવ સુશ્રી પુણ્ય સલિલા શ્રીવાસ્તવે ગઈકાલે વર્ચ્યુઅલ માધ્યમથી રાજ્યો/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો સાથે બેઠકની અધ્યક્ષતા કરી હતી, જેમાં ભારતમાં શ્વસન બિમારીઓની વર્તમાન સ્થિતિ અને ચીનમાં એચએમપીવી કેસોમાં ઉછાળાના મીડિયા અહેવાલો બાદ એચએમપીવી કેસની સ્થિતિ અને તેના સંચાલન માટે જાહેર આરોગ્ય પગલાંની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. આ બેઠકમાં સચિવ (ડીએચઆર) ડૉ. રાજીવ બહલ, ડો.(પ્રોફેસર) અતુલ ગોયલ, ડીજીએચએસ; રાજ્યોના …

આઠમી એમ્યુનિશન કમ ટોરપિડો કમ મિસાઇલ (ACTCM) બાર્જ, LSAM 22 (યાર્ડ 132)નો ઇન્ડક્શન સમારોહ 06 જાન્યુઆરી 25ના રોજ નેવલ ડોકયાર્ડ, મુંબઈ ખાતે યોજાયો હતો. ઇન્ડક્શન સેરેમનીના મુખ્ય મહેમાન ફ્લીટ મેન્ટેનન્સ યુનિટ (Mbi)ના ઓફિસર-ઇન-ચાર્જ કોમોડોર વિનય વેંકટરામ હતા. MSME શિપયાર્ડ મેસર્સ સૂર્યદિપ્તા પ્રોજેક્ટ્સ પ્રા. લિ. થાણેની સાથે અગિયાર ACTCM બાર્જના નિર્માણ …

નેશનલ હ્યુમન રાઇટ્સ કમિશન (એનએચઆરસી), ભારત દ્વારા નવી દિલ્હીમાં તેના પરિસરમાં “ડિગ્નિટી એન્ડ લિબર્ટી ઓફ ધ ઇન્ડિવિડન્સ ઓફ ધ ઇન્ડિવિડ્યુઅલ્સ- રાઇટ્સ ઓફ મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સ’ વિષય પર ઓપન હાઉસ ડિસ્કશનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ ચર્ચાની અધ્યક્ષતા એનએચઆરસી, ભારતનાં અધ્યક્ષ, ન્યાયમૂર્તિ શ્રી વી. રામાસુબ્રમણ્યમે અન્ય સભ્યો, શ્રીમતી વિજય ભારતી સયાની અને ન્યાયમૂર્તિ (ડૉ) બિદ્યુત રંજન સારંગી, મહાસચિવ શ્રી ભારત લાલ અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓની ઉપસ્થિતિમાં કરી હતી. આ પ્રસંગે ઉપસ્થિતોમાં વિવિધ મંત્રાલયો અને રાજ્ય સરકારો, એનજીઓ, માનવાધિકાર રક્ષકો, યુએન એજન્સીઓ, ખાનગી સંસ્થાઓ અને સંશોધન વિદ્વાનોના પ્રતિનિધિઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સના અધિકારો પર પ્રસ્તુત મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં ફાળો આપ્યો હતો. એનએચઆરસી, ભારતના અધ્યક્ષએ જણાવ્યું હતું કે મેન્યુઅલ સ્કેવેંજિંગ એક એવું ક્ષેત્ર છે, જેને નાબૂદ કરવા માટે કાયદાકીય રીતે હાથ ધરવામાં આવે છે, તેનું સંચાલન કારોબારી રીતે કરવામાં આવે છે અને ન્યાયિક રીતે દેખરેખ રાખવામાં આવે છે. જો કે, તે ચિંતાજનક છે કે ગટર અને જોખમી કચરાની જાતે સફાઇ નાબૂદ કરવાની કાનૂની જોગવાઈઓ હોવા છતાં સફાઇ કામદારોના મોત હજી પણ થઈ રહ્યા છે. ન્યાયાધીશ રામસુબ્રમણ્યમે કહ્યું કે ઉપચારાત્મક પગલાં સૂચવવાના કારણોનો અભ્યાસ કરવો અને સમજવું જરૂરી છે. તેમણે ગટર લાઇનો અને સેપ્ટિક ટેન્કની સફાઇ માટે ટેકનોલોજી/રોબોટનો ઉપયોગ કરીને પાયલોટ પ્રોજેક્ટ ચલાવવાની જરૂરિયાત પર પણ ભાર મૂક્યો હતો, જેથી તેનું પરિણામ જોઈ શકાય અને દેશના અન્ય ભાગોમાં તેની વધુ નકલ જોવા મળી શકે. આ અગાઉ એનએચઆરસી, ભારતનાં મહાસચિવ શ્રી ભરતલાલે ચર્ચાનો એજન્ડા નિર્ધારિત કરતાં કહ્યું હતું કે, પંચે વિવિધ રાજ્યો દ્વારા મિકેનાઇઝ્ડ ક્લિનિંગ પ્રક્રિયાઓનાં અમલીકરણ અને આ સંબંધમાં તેમણે લીધેલા પગલાંનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો છે. એવું બહાર આવ્યું છે કે વિવિધ રાજ્યોએ ડો. બલરામ સિંહ વિરુદ્ધ યુનિયન ઓફ ઇન્ડિયા એન્ડ અધર્સ કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલી માર્ગદર્શિકા અનુસાર તમામ શહેરી સ્થાનિક સંસ્થાઓ માટે ત્રણ વર્ષ સુધીનો કાર્યક્રમ તૈયાર કર્યો છે.  તેમણે એ પણ જણાવ્યું કે આ પ્રથાથી અમુક જાતિઓ અને સમુદાયો પર અસમાન રીતે અસર કેવી રીતે થાય છે. આ અગાઉ એનએચઆરસી, ભારતના સંયુક્ત સચિવ શ્રી દેવેન્દ્રકુમાર નિમે ત્રણ ટેકનિકલ સત્રોની ઝાંખી કરાવી હતી– જેમાં  ‘ભારતમાં સેપ્ટિક ટેન્કમાં મૃત્યુની સમસ્યાને સંબોધિત કરવી’, ‘જાતે જ સ્કેવેંજિંગ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધની જરૂરિયાત’ અને ‘સફાઈ કામદારો માટે પુનર્વસનનાં પગલાંઃ ગૌરવ અને સશક્તીકરણ તરફનો માર્ગ તથા આગળનો માર્ગ’ હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, મેન્યુઅલ સ્કેવેંજિંગ એ સમાજ સામેના સૌથી મોટા પડકારોમાંનો એક છે, જેને સંયુક્ત સામૂહિક પ્રયાસો સાથે ઉકેલવાની જરૂર છે. વક્તાઓમાં નેશનલ સફાઈ કર્મચારી ફાઈનાન્સ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશનના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી પ્રભાતકુમાર સિંઘ, શ્રી બેજવાડા વિલ્સન, નેશનલ કન્વીનર, સફાઈ કર્મચારી અંધોલન, નવી દિલ્હી, શ્રી સુજોય મજુમદાર, સિનિયર વોશ સ્પેશિયાલિસ્ટ, યુનિસેફ ઇન્ડિયાના શ્રી સુજોય મજુમદાર, વોટર સેનિટેશન એન્ડ હાઇજીન સ્પેશિયાલિસ્ટ, યુનિસેફ, ઇન્ડિયા, રોહિત કક્કર, સીપીએચઇઓ, શ્રી રશીદ કરીમબાનાક્કલ, ડાયરેક્ટર, જેનરોબોટિક્સ ઇનોવેશન્સ, બૈશાલી લહેરી,  ઇન્ટરનેશનલ લેબર ઓર્ગેનાઇઝેશન, ડો.વિનોદ કુમાર, કાયદા અને સેન્ટર ફોર હ્યુમન રાઇટ્સ એન્ડ સબઆલ્ટર્ન સ્ટડીઝ, નેશનલ લો યુનિવર્સિટી, મંજુલા પ્રદીપ, વેવ ફાઉન્ડેશન, સુશ્રી રાજ કુમારી, સોલિનાસ ઇન્ટિગ્રિટી પ્રાઇવેટ લિમિટેડ, તમિલનાડુ, પ્રોફેસર શીવા દુબે, ફ્લેમ યુનિવર્સિટી, પુણે, શ્રી એમ. ક્રિષ્ના, કામ-અવીદા એન્વાયરો એન્જિનિયર્સ પ્રાઇવેટ લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી એમ. કૃષ્ણા, નીતિ આયોગના સલાહકાર શ્રીમતી સ્મૃતિ પાંડે, નીતિ આયોગના સલાહકાર વગેરે સામેલ હતા. આ ચર્ચામાંથી કેટલાંક સૂચનો નીચે મુજબ છે; અસરકારક કલ્યાણ અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે વધુ સારા પ્રતિનિધિત્વ અને ગ્રાઉન્ડ-લેવલ મોનિટરિંગની જરૂર છે;  પુનર્વસન કાર્યક્રમો અને લઘુતમ વેતનના અસરકારક અમલીકરણ માટે સર્વેક્ષણ કરવું; 2013ના કાયદામાં સફાઇ કામદારો અને મેન્યુઅલ સ્કેવેન્જર્સ વચ્ચેનો તફાવત જરૂરી છે; સ્થાયી આજીવિકા માટે મહિલા સંચાલિત એસએચજીને સમાન સશક્તીકરણ માટે સફાઈ અને તાલીમ માટે મિકેનાઇઝેશનને પ્રોત્સાહન આપવું; એસબીએમ અને નમસ્તે યોજના હેઠળ મેન્યુઅલ સ્કેવેંજિંગ ડેટા અને સીવર ડેથ રિપોર્ટિંગ, બજેટ વિશ્લેષણ અને જાગૃતિ અભિયાનોમાં પારદર્શકતા જરૂરી છે. મેન્યુઅલ સ્કેવેંજિંગ અને ગટરની સફાઈ સાથે સંકળાયેલા લોકો માટે ક્ષમતા નિર્માણ તાલીમ જોખમી કચરાની સફાઈ માટે ટેકનોલોજીકલ સંશોધનો સાથે આવતા લોકોને નાણાકીય સહાય કરવી; ડિ-સ્લેજિંગ માર્કેટનું પેનલમેન્ટ અને તેની કામગીરીનું નિયમન; સેફ્ટી ગિયર પ્રદાન કરવું અને જાગૃતિ વર્કશોપનું આયોજન કરવું; આરોગ્ય વીમા, શિક્ષણ, વગેરે માટે ડેટાબેઝ તૈયાર કરવા માટે મેન્યુઅલ સ્કેવેંજિંગમાં સામેલ વ્યક્તિઓની ઓળખ કરવા માટે એક મોનિટરિંગ મિકેનિઝમની જરૂર છે; કમિશન કાનૂની અને નીતિગત જોગવાઈઓના અમલીકરણને સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ સૂચનો પર વધુ વિચાર-વિમર્શ કરશે અને જોખમી અને ગટરના કચરાની જાતે સફાઇ તેમજ આ પ્રકારના કામો સાથે સંકળાયેલા વ્યક્તિઓના યોગ્ય પુનર્વસન માટે તેમાં રહેલી ખામીઓને દૂર કરશે.

કર્ણાટકમાં હ્યુમન મેટાપ્ન્યુમોવાયરસ (HMPV)ના કેસ મળ્યા હોવાના મીડિયા અહેવાલો છે. ઇન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (ICMR) એ કર્ણાટકમાં હ્યુમન મેટાપ્યુમોવાયરસ (HMPV)ના બે કેસ શોધી કાઢ્યા છે. બંને કેસની ઓળખ નવા શ્વસન વાયરલ સંબંધી બિમારીઓ પર નિયમિત દેખરેખ રાખવા દરમિયાન કરવામાં આવી હતી, જે દેશભરમાં શ્વસન સંબંધી બીમારીઓથી દેખરેખ માટે ICMR …

એશિયાના સૌથી મોટા એરો શો – એરો ઈન્ડિયા 2025ની 15મી આવૃત્તિ તારીખ 10 થી 14 ફેબ્રુઆરી, 2025 દરમિયાન કર્ણાટકના બેંગલુરુ ખાતે એરફોર્સ સ્ટેશન, યેલાહંકા ખાતે યોજાશે. ‘ધ રનવે ટુ અ બિલિયન ઓપોર્ચ્યુનિટીઝ’ની વ્યાપક થીમ સાથે, આ કાર્યક્રમ વિદેશી અને ભારતીય કંપનીઓ વચ્ચે ભાગીદારી સ્થાપવા અને સ્વદેશીકરણની પ્રક્રિયાને વેગ આપવા અને …

નમસ્કાર જી. તેલંગાણાના રાજ્યપાલ શ્રી જિષ્ણુ દેવ વર્માજી, ઓડિશાના રાજ્યપાલ શ્રી હરિ બાબુજી, જમ્મુ અને કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિંહાજી, જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી શ્રી ઓમર અબ્દુલ્લાજી, તેલંગાણાના મુખ્યમંત્રી શ્રી રેવંત રેડ્ડીજી, ઓડિશાના મુખ્યમંત્રી શ્રી મોહન ચરણ માંઝીજી, કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળમાં મારા સહયોગી અશ્વિની વૈષ્ણવજી, જી કિશન રેડ્ડીજી, ડો. જીતેન્દ્ર સિંહજી, વી સોમૈયાજી, રવનીત સિંહ બિટ્ટુજી, બંદી સંજય કુમારજી, અન્ય મંત્રીઓ, સાંસદો, ધારાસભ્યો, અન્ય મહાનુભાવો, દેવીઓ અને …

પરિચય ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન રૂલ્સના ડ્રાફ્ટનો હેતુ તેમના વ્યક્તિગત ડેટાના રક્ષણ માટે નાગરિકોના અધિકારોનું રક્ષણ કરવાનો છે. આ નિયમો ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન એક્ટ, 2023 (ડીપીડીપી એક્ટ)ને કાર્યરત કરવાનો પ્રયાસ કરે છે, જે ડિજિટલ પર્સનલ ડેટાની સુરક્ષા માટે એક મજબૂત માળખું ઊભું કરવાની ભારતની કટિબદ્ધતાને અનુરૂપ છે. સરળતા અને …

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ સમગ્ર ભારતમાં મેટ્રો કનેક્ટિવિટીના વિસ્તરણમાં થયેલી નોંધપાત્ર પ્રગતિ અને શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થામાં પરિવર્તન લાવવામાં તેમજ લાખો નાગરિકો માટે ‘ઇઝ ઑફ લિવિંગ’ સુધારવામાં તેમની મુખ્ય ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો છે. MyGov એ ભારતની મેટ્રો ક્રાંતિ વિશે X થ્રેડ્સ પર પોસ્ટ કર્યું જેના પર પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જવાબ આપ્યો …

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદી 6 જાન્યુઆરીએ બપોરે 12:30 વાગ્યે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગ દ્વારા વિવિધ રેલવે પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદ્ઘાટન અને શિલાન્યાસ કરશે. પ્રદેશમાં કનેક્ટિવિટીને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાના મુખ્ય પગલામાં, પ્રધાનમંત્રી નવા જમ્મુ રેલ્વે વિભાગનું ઉદ્ઘાટન કરશે. સાથે તેલંગાણામાં ચારલાપલ્લી નવા ટર્મિનલ સ્ટેશનનું ઉદ્ઘાટન પણ કરશે અને પૂર્વ તટ રેલવેના રાયગડા રેલવે ડિવિઝન બિલ્ડિંગનો …

પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આજે નવી દિલ્હીમાં ભારત મંડપમ ખાતે ગ્રામીણ ભારત મહોત્સવ 2025નું ઉદ્ઘાટન કર્યું હતું. વિકસિત ભારત 2024 માટે સ્થિતિસ્થાપક ગ્રામીણ ભારતનું નિર્માણ એ મહોત્સવની થીમ છે. આ પ્રસંગે ઉપસ્થિત જનમેદનીને સંબોધતા પ્રધાનમંત્રીએ ઉપસ્થિત તમામ લોકોને વર્ષ 2025ની શુભેચ્છા પાઠવી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, વર્ષની શરૂઆતમાં ગ્રામીણ ભારત મહોત્સવનું ભવ્ય આયોજન ભારતની વિકાસ યાત્રાની ઝાંખી કરાવી રહ્યું છે અને તેની ઓળખ ઊભી કરી રહ્યું છે. તેમણે કાર્યક્રમના આયોજન માટે નાબાર્ડ અને અન્ય સહયોગીઓને અભિનંદન પાઠવ્યા હતા. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું કે, આપણામાંથી જે લોકો ગામડાંઓમાં જન્મ્યા છે અને ઉછર્યા છે, તેઓ ગામડાંઓની સંભવિતતાને જાણે છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, ગામડામાં રહેતા લોકોમાં પણ ગામની ભાવના વસે છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, જે લોકો ગામડામાં રહ્યા છે તેઓ પણ જાણે છે કે ગામનું સાચું જીવન કેવી રીતે જીવવું. શ્રી મોદીએ કહ્યું હતું કે, તેઓ નસીબદાર છે કે તેમણે પોતાનું બાળપણ એક નાનકડા નગરમાં સાધારણ વાતાવરણ સાથે વિતાવ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે બાદમાં જ્યારે તેઓ શહેરથી બહાર નીકળ્યા ત્યારે તેમણે ગ્રામીણ વિસ્તારમાં સમય પસાર કર્યો. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, “મેં મુશ્કેલીઓનો અનુભવ કર્યો છે અને ગામની શક્યતાઓથી પણ વાકેફ છું.” તેમણે વધુમાં કહ્યું કે બાળપણથી જ તેમણે જોયું છે કે ગામના લોકો મહેનતુ હોવા છતાં મૂડીના અભાવે યોગ્ય તકો ગુમાવી દે છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, વિવિધ ક્ષેત્રોમાં ગ્રામજનોની વિવિધ શક્તિઓ હોવા છતાં તેઓ પોતાની પાયાની સુવિધાઓ સંતોષવાની ખોજમાં ખોવાઈ જાય છે. પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે, ખેડૂતો સામે કુદરતી આપત્તિઓ, બજારો સુધી પહોંચનો અભાવ જેવા વિવિધ પડકારો છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, આ બધું જોયા પછી તેમણે પોતાનાં મનનો ઉકેલ લાવી દીધો હતો અને તેમને પડકારોનો સામનો કરવા પ્રોત્સાહન મળ્યું હતું. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આજે હાથ ધરવામાં આવેલા વિકાસ કાર્યો ગામડાઓના પાઠ અને અનુભવોથી પ્રેરિત છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, વર્ષ 2014થી તેઓ સતત ગ્રામીણ ભારતની સેવામાં લાગેલા છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, “ગ્રામીણ ભારતનાં લોકો માટે સન્માનજનક જીવનની ખાતરી કરવી એ મારી સરકારની પ્રાથમિકતા છે.” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, તેમનું વિઝન એક સશક્ત ગ્રામીણ ભારતને સુનિશ્ચિત કરવાનું, ગ્રામજનો માટે પર્યાપ્ત તકો પ્રદાન કરવાનું, સ્થળાંતરણને ઘટાડવાનું અને ગામડાંનાં લોકોનાં જીવનને સરળ બનાવવાનું છે. તેમણે કહ્યું હતું કે, એટલે સરકારે મૂળભૂત સુવિધાઓ સુનિશ્ચિત કરવા માટે દરેક ગામમાં એક કાર્યક્રમ અમલમાં મૂક્યો છે. શ્રી મોદીએ એ બાબત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો કે, સ્વચ્છ ભારત અભિયાનનાં ભાગરૂપે દરેક ઘરને શૌચાલય પ્રદાન કરવામાં આવ્યું હતું, પ્રધાનમંત્રી આવાસ યોજનાનાં ભાગરૂપે ગ્રામીણ ભારતમાં કરોડો લોકોને પાકા મકાનો આપવામાં આવ્યાં હતાં અને જલ જીવન મિશન મારફતે ગામડાંઓમાં લાખો ઘરોને સુરક્ષિત અને સ્વચ્છ પીવાનું પાણી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, “અત્યારે લોકોને 1.5 લાખથી વધારે આયુષ્માન આરોગ્ય મંદિરમાં સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ પ્રદાન કરવામાં આવી રહી છે.” તેમણે વધુમાં કહ્યું હતું કે, ટેલિમેડિસિન, ડિજિટલ ટેકનોલોજીની મદદથી ગામડાંઓ માટે શ્રેષ્ઠ ડૉક્ટર અને હોસ્પિટલનો વિકલ્પ સુનિશ્ચિત થયો છે. ઈ-સંજીવનીના માધ્યમથી ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં કરોડો લોકોને ટેલિમેડિસિનનો લાભ મળ્યો છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, કોવિડ-19 રોગચાળા દરમિયાન દુનિયાએ આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું હતું કે, ભારતનાં ગામડાંઓ કેવી રીતે સામનો કરશે. જોકે, સરકારે એ સુનિશ્ચિત કર્યું છે કે, દરેક ગામમાં છેવાડાનાં વ્યક્તિ સુધી વેક્સિન પહોંચે. પ્રધાનમંત્રીએ ગ્રામીણ અર્થતંત્રને મજબૂત કરવા ગ્રામીણ સમાજનાં દરેક વર્ગને ધ્યાનમાં લેતી આર્થિક નીતિઓ ઊભી કરવાનાં મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમને એ વાતનો આનંદ હતો કે, છેલ્લાં 10 વર્ષમાં સરકારે ગામના દરેક વર્ગ માટે વિશેષ નીતિઓ ઘડી છે અને નિર્ણયો લીધા છે. શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, થોડાં દિવસો અગાઉ મંત્રીમંડળે પ્રધાનમંત્રી પાક વીમા યોજનાને વધુ એક વર્ષ માટે લંબાવવાની મંજૂરી આપી હતી અને ડીએપી પર સબસિડી ચાલુ રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, સરકારનાં ઇરાદાઓ, નીતિઓ અને નિર્ણયો ગ્રામીણ ભારતમાં નવી ઊર્જાનો સંચાર કરી રહ્યાં છે. પ્રધાનમંત્રીએ ગ્રામીણોને તેમનાં ગામડાંની અંદર મહત્તમ આર્થિક સહાયતા પ્રદાન કરવાનાં લક્ષ્યાંક પર ભાર મૂક્યો હતો, જે તેમને ખેતીમાં જોડાવા અને રોજગારીની નવી તકો ઊભી કરવા સક્ષમ બનાવશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, પ્રધાનમંત્રી કિસાન સન્માન નિધિ મારફતે ખેડૂતોને આશરે રૂ. 3 લાખ કરોડની નાણાકીય સહાય મળી છે. છેલ્લાં 10 વર્ષમાં કૃષિ ધિરાણની રકમમાં 3.5 ગણો વધારો થયો છે એની નોંધ લઈને શ્રી મોદીએ ઉલ્લેખ કર્યો હતો કે, અત્યારે પશુધન અને મત્સ્યપાલક ખેડૂતોને કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ પ્રદાન કરવામાં આવી રહ્યાં છે. ઉપરાંત દેશમાં 9,000થી વધારે ફાર્મર પ્રોડ્યુસર ઓર્ગેનાઇઝેશન (એફપીઓ)ને નાણાકીય સહાય મળી રહી છે. તેમણે વધુમાં ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરકારે છેલ્લા 10 વર્ષમાં અનેક પાક માટે એમએસપીમાં સતત વધારો કર્યો છે. શ્રી મોદીએ સ્વામિત્વ યોજના જેવા અભિયાનોની શરૂઆત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો, જેના મારફતે ગ્રામજનોને મિલકતના કાગળો મળી રહ્યા છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, છેલ્લાં 10 વર્ષમાં એમએસએમઇને પ્રોત્સાહન આપવા માટે કેટલીક નીતિઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, એમએસએમઇને ક્રેડિટ લિન્ક ગેરન્ટી યોજનાથી લાભ થયો છે, જેમાંથી એક કરોડથી વધારે ગ્રામીણ એમએસએમઇને તેનો લાભ મળ્યો છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, અત્યારે ગ્રામીણ યુવાનોને મુદ્રા યોજના, સ્ટાર્ટ-અપ ઇન્ડિયા અને સ્ટેન્ડ-અપ ઇન્ડિયા જેવી યોજનાઓનો ટેકો મળી રહ્યો છે. પ્રધાનમંત્રીએ ગ્રામીણ પરિદ્રશ્યમાં પરિવર્તન લાવવામાં સહકારી મંડળીઓનાં નોંધપાત્ર પ્રદાન પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. ભારત સહકારનાં માધ્યમથી સમૃદ્ધિનાં માર્ગે અગ્રેસર છે અને આ ઉદ્દેશ પાર પાડવા વર્ષ 2021માં સહકાર મંત્રાલયની સ્થાપના થઈ હતી. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, આશરે 70,000 પ્રાઇમરી એગ્રિકલ્ચરલ ક્રેડિટ સોસાયટીઝ (પીએસીએસ)નું કમ્પ્યુટરાઇઝેશન કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેથી ખેડૂતો અને ગ્રામજનોને તેમનાં ઉત્પાદનોનું મૂલ્ય વધારે સારી રીતે મળી શકે, જેથી ગ્રામીણ અર્થતંત્ર મજબૂત થઈ શકે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આપણાં ગામડાઓમાં કૃષિ ઉપરાંત વિવિધ પરંપરાગત કળાઓ અને કૌશલ્યો પ્રચલિત છે, જેમ કે લુહારીકામ સુથારીકામ અને માટીકામ. તેમણે નોંધ્યું હતું કે આ વ્યવસાયોએ ગ્રામીણ અને સ્થાનિક અર્થતંત્રમાં નોંધપાત્ર ફાળો આપ્યો છે, પરંતુ અગાઉ તેની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી હતી. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, તેમના કૌશલ્યને વધારવા અને પરવડે તેવી સહાય પૂરી પાડવા માટે વિશ્વકર્મા યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે, જેનાથી લાખો વિશ્વકર્મા કારીગરોને પ્રગતિની તક મળી રહી છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, “જ્યારે ઇરાદાઓ ઉમદા હોય છે, ત્યારે પરિણામો સંતોષકારક હોય છે.” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, છેલ્લાં 10 વર્ષમાં કરવામાં આવેલી આકરી મહેનતનો લાભ હવે દેશને મળી રહ્યો છે. તાજેતરમાં હાથ ધરવામાં આવેલા એક મોટા પાયા પરના સર્વેક્ષણને ટાંકીને શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, વર્ષ 2011ની સરખામણીએ ગ્રામીણ ભારતમાં વપરાશ લગભગ ત્રણ ગણો થઈ ગયો છે, જે સૂચવે છે કે લોકો તેમની પસંદગીની ચીજવસ્તુઓ પર વધારે ખર્ચ કરે છે. અગાઉ ગ્રામજનોને તેમની આવકનો 50 ટકાથી વધુ હિસ્સો ખોરાક પાછળ ખર્ચ કરવો પડતો હતો, પરંતુ આઝાદી પછી પહેલી વખત ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ખોરાક પરનો ખર્ચ 50 ટકાથી નીચે આવી ગયો છે. તેમણે સમજાવ્યું હતું કે, આનો અર્થ એ થયો કે લોકો હવે અન્ય ઇચ્છાઓ અને જરૂરિયાતો પર ખર્ચ કરી રહ્યાં છે, જેથી તેમનાં જીવનની ગુણવત્તા સુધરી છે. શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારો વચ્ચે વપરાશમાં અંતર ઘટ્યું હોવાનું બહાર આવ્યું છે તેવા સર્વેક્ષણમાંથી મળેલા અન્ય એક મહત્ત્વપૂર્ણ તારણ પર પ્રકાશ પાડતા પ્રધાનમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, અગાઉ એવું માનવામાં આવતું હતું કે, શહેરી લોકો ગામડાંઓની સરખામણીએ વધારે ખર્ચ કરી શકે છે, પણ સતત પ્રયાસોથી આ અસમાનતામાં ઘટાડો થયો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, ગ્રામીણ ભારતમાંથી સફળતાની અસંખ્ય ગાથાઓ આપણને પ્રેરિત કરે છે. પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે, અગાઉની સરકારોનાં કાર્યકાળમાં આ પ્રકારની ઉપલબ્ધિઓ હાંસલ થઈ શકી હોત, પણ આઝાદી પછીનાં દાયકાઓ સુધી લાખો ગામડાંઓ મૂળભૂત જરૂરિયાતોથી વંચિત રહ્યાં હતાં. તેમણે ધ્યાન દોર્યું હતું કે એસસી, એસટી અને ઓબીસીની મોટાભાગની વસ્તી ગામડાંઓમાં વસે છે અને અગાઉની સરકારો દ્વારા તેમની ઉપેક્ષા કરવામાં આવી હતી. આને કારણે ગામડાંઓમાંથી સ્થળાંતર થયું, ગરીબીમાં વધારો થયો અને ગ્રામ્ય અને શહેરી વિસ્તારો વચ્ચેનું અંતર વધતું ગયું. સરહદી ગામોને દેશના છેવાડાનાં ગામડાંઓ તરીકેની અગાઉની માન્યતાનું ઉદાહરણ ટાંકીને શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, તેમની સરકારે તેમને પ્રથમ ગામડાંઓનો દરજ્જો આપ્યો છે અને તેમના વિકાસ માટે વાઇબ્રન્ટ વિલેજ યોજના શરૂ કરી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરહદી ગામોના વિકાસથી તેમના રહેવાસીઓની આવકમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, અગાઉ જેમની અવગણના કરવામાં આવતી હતી, તેમને હવે તેમની સરકાર પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. પ્રધાનમંત્રીએ આદિવાસી વિસ્તારોનાં વિકાસ માટે પ્રધાનમંત્રી જનમન યોજના શરૂ કરવાનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જે દાયકાઓથી વિકાસથી વંચિત રહ્યાં હતાં, તેમનાં માટે સમાન અધિકારો સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યાં હતાં. તેમણે ટિપ્પણી કરી હતી કે, છેલ્લાં 10 વર્ષમાં તેમની સરકારે અગાઉની સરકારોની ઘણી ભૂલો સુધારી છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, સરકાર ગ્રામીણ વિકાસ દ્વારા રાષ્ટ્રીય વિકાસના મંત્ર સાથે આગળ વધી રહી છે. શ્રી મોદીએ જણાવ્યું હતું કે, આ પ્રયાસોનાં પરિણામે છેલ્લાં 10 વર્ષમાં 25 કરોડ લોકોને ગરીબીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યાં છે, જેમાંથી મોટા ભાગનાં લોકો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાંથી આવ્યાં છે. તેમણે સ્ટેટ બેંક ઓફ ઇન્ડિયાના તાજેતરના અભ્યાસનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં બહાર આવ્યું છે કે ભારતમાં ગ્રામીણ ગરીબી 2012 માં આશરે 26 ટકાથી ઘટીને 2024 માં 5 ટકાથી ઓછી થઈ ગઈ છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, જ્યારે કેટલાક લોકો દાયકાઓથી ગરીબી નાબૂદ કરવા માટે સૂત્રોચ્ચાર કરી રહ્યાં છે, ત્યારે દેશમાં હવે ગરીબીમાં વાસ્તવિક ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે. ભારતનાં ગ્રામીણ અર્થતંત્રમાં મહિલાઓની મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા પર ભાર મૂકતાં અને આ ભૂમિકાને વિસ્તારવા માટે સરકારનાં પ્રયાસો પર ભાર મૂકીને શ્રી મોદીએ નોંધ્યું હતું કે, મહિલાઓ ગ્રામીણ જીવનને બેંક સખી અને બીમા સખી તરીકે પુનઃવ્યાખ્યાયિત કરી રહી છે તથા સ્વ-સહાય જૂથો મારફતે નવી ક્રાંતિનું નેતૃત્વ કરી રહી છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, ગામડાઓમાં 1.15 કરોડ મહિલાઓ લખપતિ દીદી બની છે અને સરકાર 3 કરોડ મહિલાઓને લખપતિ દીદી બનાવવાનું લક્ષ્યાંક ધરાવે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, દલિત, વંચિત અને આદિવાસી સમુદાયની મહિલાઓ માટે પણ વિશેષ યોજનાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી રહી છે. ગ્રામીણ માળખાગત સુવિધા પર અભૂતપૂર્વ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા પર ભાર મૂકીને પ્રધાનમંત્રીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, મોટા ભાગનાં ગામડાંઓ હવે હાઇવે, એક્સપ્રેસવે અને રેલવે સાથે જોડાઈ ગયા છે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, પ્રધાનમંત્રી ગ્રામ સડક યોજના હેઠળ છેલ્લાં 10 વર્ષમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં આશરે 4 લાખ કિલોમીટરની લંબાઈ ધરાવતાં માર્ગોનું નિર્માણ થયું છે. પ્રધાનમંત્રીએ કહ્યું હતું કે, “ડિજિટલ માળખાગત સુવિધાની દ્રષ્ટિએ ગામડાઓ 21મી સદીનાં ગામડાંઓ આધુનિક બની રહ્યાં છે.” તેમણે નોંધ્યું હતું કે, અત્યારે 94 ટકાથી વધારે ગ્રામીણ કુટુંબો ટેલિફોન અથવા મોબાઇલ ફોન અને બેંકિંગ સેવાઓની સુલભતા ધરાવે છે તથા યુપીઆઇ જેવી વૈશ્વિક કક્ષાની ટેકનોલોજી ગામડાઓમાં ઉપલબ્ધ છે. શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, સામાન્ય સેવા કેન્દ્રોની સંખ્યા વર્ષ 2014 અગાઉ 1 લાખથી પણ ઓછી હતી, જે અત્યારે વધીને 5 લાખથી વધારે થઈ ગઈ છે, જે ડઝનેક સરકારી સેવાઓ ઓનલાઇન પ્રદાન કરે છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, આ માળખું ગામડાંના વિકાસને વેગ આપી રહ્યું છે, રોજગારીની તકોનું સર્જન કરી રહ્યું છે અને દેશની પ્રગતિમાં ગામડાઓને સંકલિત કરી રહ્યું છે. સ્વ-સહાય જૂથોથી માંડીને કિસાન ક્રેડિટ કાર્ડ સુધીની વિવિધ પહેલોની સફળતામાં નાબાર્ડના વરિષ્ઠ મેનેજમેન્ટે ભજવેલી નોંધપાત્ર ભૂમિકાને સ્વીકારીને શ્રી મોદીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે, નાબાર્ડ દેશના લક્ષ્યાંકો પૂર્ણ કરવામાં મહત્ત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવવાનું ચાલુ રાખશે. તેમણે ફાર્મર પ્રોડ્યુસર ઓર્ગેનાઇઝેશન્સ (એફપીઓ)ની તાકાત અને ખેડૂતોનાં ઉત્પાદન માટે શ્રેષ્ઠ કિંમતો સુનિશ્ચિત કરવામાં તેમની ભૂમિકા પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો. તેમણે વધુ એફપીઓ બનાવવાની અને તે દિશામાં આગળ વધવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. પ્રધાનમંત્રીએ નોંધ્યું હતું કે, અત્યારે દૂધનું ઉત્પાદન ખેડૂતોને સૌથી વધુ વળતર પ્રદાન કરે છે. તેમણે અમૂલ જેવી વધુ 5-6 સહકારી મંડળીઓ સ્થાપવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો, જેની દેશવ્યાપી પહોંચ હશે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે, દેશ કુદરતી ખેતીને મિશન મોડમાં આગળ વધારી રહ્યો છે અને તેમણે આ પહેલમાં વધુ ખેડૂતોને સામેલ કરવાની અપીલ કરી હતી. શ્રી મોદીએ સ્વસહાય જૂથોને સૂક્ષ્મ અને લઘુ ઉદ્યોગો (એમએસએમઇ) સાથે જોડવાનાં મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, જેથી દેશભરમાં તેમનાં ઉત્પાદનોની માગ પૂર્ણ થઈ શકે. તેમણે આ ઉત્પાદનોના યોગ્ય બ્રાંડિંગ અને માર્કેટિંગની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. તેમણે જીઆઇ ઉત્પાદનોની ગુણવત્તા, પેકેજિંગ અને બ્રાન્ડિંગ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનાં મહત્ત્વ પર પણ ભાર મૂક્યો હતો. ગ્રામીણ આવકમાં વિવિધતા લાવવા પર કામ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકીને પ્રધાનમંત્રીએ સિંચાઈને વાજબી બનાવવા, સૂક્ષ્મ સિંચાઈને પ્રોત્સાહન આપવા, વધારે ગ્રામીણ ઉદ્યોગસાહસો ઊભા કરવા અને ગ્રામીણ અર્થતંત્ર માટે કુદરતી ખેતીના મહત્તમ લાભ મેળવવાનાં મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે આ દિશામાં સમયબદ્ધ પ્રયાસો કરવા અપીલ કરી હતી. શ્રી મોદીએ અનુરોધ કર્યો હતો કે, દરેક ગામડાંઓએ સામૂહિક રીતે તેમનાં ગામમાં નિર્મિત અમૃત સરોવરની સારસંભાળ લેવી જોઈએ. તેમણે હાલમાં ચાલી રહેલા ‘એક પેડ મા કે નામ’ અભિયાનનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો અને આ પહેલમાં સામેલ દરેક ગ્રામીણનાં મહત્ત્વ પર ભાર મૂક્યો હતો, જેથી વધારે વૃક્ષો વાવવામાં આવે. તેમણે ગામની ઓળખમાં સંવાદિતા અને પ્રેમના મહત્વ પર વધુ પ્રકાશ પાડ્યો. કેટલાક લોકો જ્ઞાતિના નામે સમાજમાં ઝેર ફેલાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે અને સામાજિક તાણાવાણાને નબળો પાડવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે તેની નોંધ લઈને શ્રી મોદીએ આ ષડયંત્રોને નિષ્ફળ બનાવવા અને ગામની સહિયારી સંસ્કૃતિનું જતન કરવા અપીલ કરી હતી. સંબોધનના સમાપનમાં પ્રધાનમંત્રીએ ગામડાંઓને સશક્ત બનાવવાની દિશામાં સતત કામ કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો હતો અને એ સુનિશ્ચિત કર્યું હતું કે, આ ઠરાવો દરેક ગામ સુધી પહોંચે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો હતો કે, ગામડાઓનો વિકાસ વિકસિત ભારતની અનુભૂતિ તરફ દોરી જશે. આ પ્રસંગે કેન્દ્રીય નાણાં અને કોર્પોરેટ બાબતોનાં મંત્રી શ્રીમતી નિર્મલા સીતારામન અને નાણાં રાજ્ય મંત્રી શ્રી પંકજ ચૌધરી ઉપસ્થિત રહ્યાં હતાં. પાશ્વ ભાગ ગ્રામીણ ભારતની ઉદ્યોગસાહસિકતાની ભાવના અને સાંસ્કૃતિક વારસાની ઉજવણી કરતા ગ્રામીણ ભારત મહોત્સવ 2025નું આયોજન 4થી 9 જાન્યુઆરી દરમિયાન થશે, જેની થીમ ‘વિકસિત ભારત 2047 માટે એક સ્થિતિસ્થાપક ગ્રામીણ ભારતનું નિર્માણ’ અને તેનું આદર્શ વાક્ય છે “गांव बढ़े, तो देश बढ़े”. મહોત્સવનો હેતુ ગ્રામીણ ભારતની ઉદ્યોગસાહસિક ભાવના અને સાંસ્કૃતિક વારસોની ઉજવણી કરવાનો છે. આ મહોત્સવમાં વિવિધ ચર્ચાઓ, કાર્યશાળાઓ અને માસ્ટરક્લાસ મારફતે ગ્રામીણ માળખાગત સુવિધાઓમાં વધારો કરવાનો, આત્મનિર્ભર અર્થતંત્રોનું નિર્માણ કરવાનો અને ગ્રામીણ સમુદાયોમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. તેના ઉદ્દેશોમાં ગ્રામીણ વસ્તી વચ્ચે આર્થિક સ્થિરતા અને નાણાકીય સુરક્ષાને પ્રોત્સાહન આપવાનો સમાવેશ થાય છે, જેમાં નાણાકીય સર્વસમાવેશકતાને સંબોધિત કરીને અને સ્થાયી કૃષિ પદ્ધતિઓને ટેકો આપીને પૂર્વોત્તર ભારત પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ મહોત્સવમાં ઉદ્યોગસાહસિકતા દ્વારા ગ્રામીણ મહિલાઓને સશક્ત બનાવવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. સરકારી અધિકારીઓ, વિચારશીલ નેતાઓ, ગ્રામીણ ઉદ્યોગસાહસિકો, વિવિધ ક્ષેત્રોના કારીગરો અને હિતધારકોને એકમંચ પર લાવીને સહયોગી અને સામૂહિક ગ્રામીણ પરિવર્તન માટે રોડમેપ તૈયાર કરવો; ગ્રામીણ આજીવિકાને વધારવા માટે ટેકનોલોજીનો લાભ લેવા અને નવીન પદ્ધતિઓની ચર્ચાને પ્રોત્સાહન આપવું; અને વાઇબ્રન્ટ પર્ફોમન્સ અને પ્રદર્શનો મારફતે ભારતના સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાને પ્રદર્શિત કરવાનો રહેશે.