આગામી તહેવારોની સીઝન પહેલાં દેશના ગ્રાહકો માટે એક રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. સ્થાનિક બજારમાં ખાંડની સરળ ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવા અને પુરવઠામાં કૃત્રિમ અછત ઊભી થતી અટકાવવા માટે ભારત સરકારે શ્રેણીબદ્ધ સક્રિય પગલાં લીધાં છે. આ પગલાંના પરિણામે તાજેતરના દિવસોમાં એક્સ-મિલ (Ex-Mill) ખાંડના ભાવમાં આશરે ૨૦% નો નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેની સીધી અસર છૂટક ભાવ પર પણ પડવા લાગી છે.
ભૌતિક ચકાસણીમાં મોટો ખુલાસો: દેશમાં નથી કોઈ અછત
સરકાર દ્વારા દેશવ્યાપી ઝુંબેશ ચલાવીને ખાંડ મિલો ખાતે રહેલા સ્ટોકની ભૌતિક ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. આ ચકાસણીમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે દેશમાં ખાંડનો પૂરતો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે.
કેટલાક કિસ્સાઓમાં તો ખાંડ મિલો પાસે સરકારને સબમિટ કરેલા માસિક પત્રકોમાં જાહેર કરાયેલા જથ્થા કરતાં પણ વધુ સ્ટોક હોવાનું સામે આવ્યું હતું. આ સિવાય કેટલીક મિલો ‘શોર્ટ સેલિંગ’ (Short Selling) કરીને બજારમાં પુરવઠો રોકી રહી હતી. આ તપાસ પરથી સાબિત થયું છે કે તાજેતરમાં ભાવમાં થયેલો તીવ્ર ઉછાળો વાસ્તવિક અછતને કારણે નહીં, પરંતુ સંગ્રહખોરી અને સટ્ટાખોરીને લીધે હતો.
સપ્ટેમ્બરથી લાગુ થશે ‘પખવાડિક ક્વોટા સિસ્ટમ’ (Fortnightly Quota System)
બજારમાં સતત પુરવઠો જળવાઈ રહે તે માટે સરકારે જૂની માસિક ક્વોટા સિસ્ટમ બંધ કરીને સપ્ટેમ્બરથી પખવાડિક ખાંડ ફાળવણી સિસ્ટમ દાખલ કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે.
આ નવી સિસ્ટમ હેઠળ મિલો માટેના નિયમો:
-
પખવાડિક ક્વોટા હેઠળ મિલોએ પ્રથમ સપ્તાહમાં ફાળવેલા જથ્થાના ઓછામાં ઓછા ૪૦% નો વેચાણ કરવો પડશે.
-
બાકીનો જથ્થો પછીના સપ્તાહમાં વેચવાનો રહેશે.
-
આ લવચીક વ્યવસ્થાથી સરકાર રીયલ-ટાઇમ ધોરણે માંગ-પુરવઠા પર નજર રાખી શકશે અને જરૂર પડ્યે તરત જ વધારાનો ક્વોટા બહાર પાડી શકશે.
વેચાણના ૭ દિવસની અંદર ખાંડનું પરિવહન ફરજિયાત
અત્યાર સુધી મિલો પાસેથી ખરીદાયેલી ખાંડ લાંબા સમય સુધી ગોડાઉનમાં પડી રહેતી હતી, જેનાથી કૃત્રિમ અછત ઊભી થતી હતી. આ સમસ્યા દૂર કરવા સરકારે આદેશ આપ્યો છે કે મિલોએ વેચેલી ખાંડ સાત દિવસની અંદર રવાના કરવી પડશે. આ પગલાથી મિલોથી ડીલરો અને ગ્રાહકો સુધી ખાંડનો પુરવઠો ઝડપથી પહોંચશે.
આગામી સીઝનમાં ખાંડનું મજબૂત ઉત્પાદન અનુમાન
નવી સીઝન માટે શેરડીનું પિલાણ ૧૫ ઓક્ટોબરથી શરૂ થવા જઈ રહ્યું છે, જે બજારમાં પુરવઠો વધુ મજબૂત બનાવશે:
-
સપ્ટેમ્બર: કર્ણાટક અને મહારાષ્ટ્રની મિલો દ્વારા આશરે ૨ LMT (લાખ મેટ્રિક ટન) નો ઉમેરો થશે.
-
ઓક્ટોબર: ૧૦ LMT થી વધુ ઉત્પાદનની અપેક્ષા છે, જેને મિલો નિયંત્રણ વગર વેચી શકશે.
-
નવેમ્બર: આશરે ૪૫ LMT ખાંડનું ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ છે.
સરકારે દેશના નાગરિકોને ખાતરી આપી છે કે આગામી તહેવારો દરમિયાન વ્યાજબી ભાવે ખાંડનો સતત પુરવઠો ઉપલબ્ધ રહેશે અને ગભરાટમાં ખરીદી કે અતિશય સ્ટોક કરવાની કોઈ જરૂર નથી.
સંબંધિત આર્ટિકલ્સ અને વધુ સમાચાર વાંચવા માટે:
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો (FAQs)
પ્રશ્ન ૧: તાજેતરમાં ખાંડના ભાવમાં કેટલો ઘટાડો થયો છે?
ઉત્તર: સરકારના સક્રિય પગલાંને કારણે એક્સ-મિલ ખાંડના ભાવમાં આશરે ૨૦% નો ઘટાડો થયો છે અને છૂટક ભાવ પણ ઘટવા લાગ્યા છે.
પ્રશ્ન ૨: પખવાડિક ક્વોટા સિસ્ટમ એટલે શું?
ઉત્તર: સપ્ટેમ્બરથી લાગુ થનારી આ સિસ્ટમમાં ખાંડ મિલોને દર પંદર દિવસે ક્વોટા ફાળવવામાં આવશે. મિલોએ પ્રથમ સપ્તાહમાં જ પોતાના ક્વોટાના ઓછામાં ઓછા ૪૦% જથ્થાનું વેચાણ કરવું ફરજિયાત રહેશે.
પ્રશ્ન ૩: નવી સીઝનમાં ખાંડનું ઉત્પાદન ક્યારે શરૂ થશે?
ઉત્તર: ૧૫ ઓક્ટોબરથી નવી સીઝન માટે શેરડીનું પિલાણ શરૂ થશે. નવેમ્બર સુધીમાં આશરે ૪૫ LMT ખાંડનું ઉત્પાદન થવાનો અંદાજ છે.
અસ્વીકરણ (Disclaimer): આ લેખ અધિકૃત સરકારી અહેવાલો અને બજારના પ્રવાહો પર આધારિત માહિતીપ્રદ હેતુઓ માટે પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે. બજારના ભાવ સ્થળ અને સ્થાનિક પરિસ્થિતિ મુજબ બદલાઈ શકે છે.
Matribhumi Samachar Gujarati

