Matribhumi Samachar Marathi
भारत आणि अर्जेंटिना यांच्यातील धोरणात्मक आणि आर्थिक संबंध अधिक दृढ करण्याच्या दृष्टीने २४ आणि २५ ऑगस्ट २०२६ रोजी अर्जेंटिनाची राजधानी ब्युनॉस आयर्स येथील प्लासियो सॅन मार्टिन येथे संयुक्त व्यापार समितीची (JTC) चौथी बैठक यशस्वीरीत्या पार पडली.
या महत्त्वपूर्ण बैठकीत भारतीय प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी केले, तर अर्जेंटिनाच्या प्रतिनिधीमंडळाचे नेतृत्व आंतरराष्ट्रीय आर्थिक संबंधांचे सचिव राजदूत फर्नांडो ब्रुन यांनी केले. दोन्ही देशांनी २०२५ मध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या अर्जेंटिना दौऱ्यादरम्यान ठरवलेल्या कृतीआराखड्याच्या (Roadmap) प्रगतीचा आढावा घेतला.
६.५ अब्ज डॉलर्सच्या पार पोहोचला द्विपक्षीय व्यापार
२०२५ च्या आर्थिक आकडेवारीनुसार, भारत आणि अर्जेंटिना यांच्यातील द्विपक्षीय व्यापाराने ६.५ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सचा टप्पा ओलांडला आहे. यामध्ये प्रतिवर्ष १७ टक्क्यांहून अधिक सातत्यपूर्ण वाढ नोंदवली गेली असून, भारत आता अर्जेंटिनाचा पाचवा सर्वात मोठा व्यापार भागीदार बनला आहे.
परदेशी व्यापार सुलभ करणे, बिगर-शुल्क अडथळे (Non-Tariff Barriers) कमी करणे आणि परकीय गुंतवणुकीला चालना देणे यांमुळे अर्जेंटिनाच्या बाजारपेठेत भारतीय कंपन्यांचा सहभाग येत्या काळात मोठ्या प्रमाणात वाढणार आहे.
मुख्य सहकार्य क्षेत्रे: खाणकाम, कृषी आणि औषधनिर्मिती
१. लिथियम खाणकाम आणि ऊर्जा सहकार्य
भारताची ‘काबिल’ (KABIL) ही कंपनी अर्जेंटिनाच्या कॅटामार्का (Catamarca) प्रांतात लिथियम उत्खननाचे काम करत आहे. अर्जेंटिनातील भारतीय कंपनीचे हे पहिलेच लिथियम खाणकाम अभियान असून दुसऱ्या टप्प्यातील उत्खननानंतर यात लक्षणीय प्रगती झाली आहे. याशिवाय साल्टा आणि जुजुई राज्यांमध्येही खाणकामाच्या नव्या संधी शोधल्या जात आहेत.
२. भारतीय शेतमालाला अर्जेंटिनाची बाजारपेठ
भारतीय कृषी उत्पादनांना अर्जेंटिनात प्रवेश मिळवून देण्यासाठी स्वच्छताविषयक आणि वनस्पती आरोग्यविषयक (SPS) तांत्रिक स्तरावरील चर्चा अंतिम टप्प्यात आहे. यामुळे खालील उत्पादनांची निर्यात वाढेल:
-
भारतीय कांदे, बटाटे, केळी आणि डाळी
-
द्राक्षे, लिंबूवर्गीय फळे आणि आक्रोड
-
दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थ
या घडामोडींमुळे भारतीय शेतकरी आणि निर्यातदारांसाठी मोठ्या संधी निर्माण होणार असून ‘विकसित भारत २०४७’ चे ध्येय साध्य करण्यास मदत होईल.
३. फार्मास्युटिकल क्षेत्रासाठी मोठे आश्वासन
अर्जेंटिनाने आपल्या औषधनिर्मितीविषयक नियामक चौकटीअंतर्गत भारताचा दर्जा अनुसूची II वरून अनुसूची I मध्ये उन्नत करण्याचे आश्वासन दिले आहे. यामुळे भारतीय औषध कंपन्यांना अर्जेंटिनाच्या बाजारपेठेत सुलभ प्रवेश मिळेल आणि तेथे परवडणाऱ्या आरोग्यसेवेचा विस्तार होईल. तसेच ANMAT आणि CDSCO यांच्यातील कराराद्वारे आयुर्वेद आणि योग क्षेत्रातही संयुक्त उपक्रम राबवले जातील.
अंतराळ, ५G आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा
दोन्ही देशांनी भविष्यातील उदयोन्मुख तंत्रज्ञानावर विशेष भर दिला आहे:
-
अंतराळ आणि अणु सहकार्य: भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) आणि अर्जेंटिनाची CONAE यांच्यात संयुक्त उपक्रमांवर चर्चा झाली.
-
डिजिटल तंत्रज्ञान: ५G (5G), कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), दूरसंचार आणि डिजिटल पायाभूत सुविधा या क्षेत्रांत नव्या संधींचा शोध घेतला जात आहे.
-
मेरकॉसर (Mercosur) करार: भारत-मेरकॉसर प्राधान्य व्यापार करारांतर्गत ‘डिजिटल मूळ प्रमाणपत्रांचा’ (Digital Certificates of Origin) स्वीकार केल्याने सीमापार व्यापार अधिक जलद आणि कार्यक्षम होणार आहे.
भारत-अर्जेंटिना व्यवसाय मंच (Business Forum)
२५ ऑगस्ट २०२६ रोजी आयोजित भारत-अर्जेंटिना व्यवसाय मंचाच्या बैठकीत यूपीएल (UPL), किर्लोस्कर यांसारख्या आघाडीच्या भारतीय उद्योगांच्या प्रतिनिधींनी भाग घेतला. वाणिज्य सचिव राजेश अग्रवाल यांनी अर्जेंटिनाचे राष्ट्रीय कृषी सचिव सर्गिओ इरेटा, वि-नियमन सचिव अलेहांद्रो काकाचे, आणि नवोन्मेष सचिव श्रीमती एड्रियाना बराव्हॅले यांच्यासोबत द्विपक्षीय बैठका घेऊन सहकार्याच्या रूपरेषेवर अंतिम मोहर उमटवली.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्र. १: भारत आणि अर्जेंटिना यांच्यातील द्विपक्षीय व्यापार किती आहे?
उत्तर: २०२५ च्या आकडेवारीनुसार दोन्ही देशांमधील द्विपक्षीय व्यापार ६.५ अब्ज अमेरिकी डॉलर्सच्या पार गेला असून त्यात वार्षिक १७% पेक्षा जास्त वाढ होत आहे.
प्र. २: ‘काबिल’ (KABIL) कंपनी अर्जेंटिनामध्ये कोणत्या धातूचे उत्खनन करत आहे?
उत्तर: काबिल कंपनी अर्जेंटिनाच्या कॅटामार्का प्रांतात लिथियम (Lithium) या महत्त्वपूर्ण धातूचे खाणकाम करत आहे.
प्र. ३: अर्जेंटिनामध्ये भारताचा औषधनिर्माण दर्जा सुधारल्याने काय फायदा होईल?
उत्तर: भारताचा दर्जा अनुसूची I मध्ये उन्नत झाल्यामुळे भारतीय औषध कंपन्यांना अर्जेंटिनात कमी नियामक अडथळ्यांसह औषधे विकण्याची संधी मिळेल.
अस्वीकरण (Disclaimer):
हा लेख उपलब्ध अधिकृत वृत्त आणि सरकारी प्रसिद्धीपत्रकांच्या आधारे माहितीच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला आहे. व्यापार आणि करारांसंबंधी अधिकृत अपडेट्ससाठी संबंधित मंत्रालयाच्या संकेतस्थळाला भेट द्या.
