भारताची एआय क्रांती: उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते स्वदेशी ‘ज्ञानी अर्थ’ (Gnani Earth) सार्वभौम एआय स्टॅकचे अनावरण

Matribhumi Samachar 6 hours ago Regional

Connect us on:

नवी दिल्लीतील ऐतिहासिक राष्ट्रपती भवन येथे भारताच्या तांत्रिक स्वावलंबनाच्या दिशेने एक अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा पार पडला. भारताचे उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते ‘ज्ञानी एआय’ (Gnani.ai) या प्रसिद्ध तंत्रज्ञान कंपनीने विकसित केलेल्या ‘ज्ञानी अर्थ’ (Gnani Earth) या स्वदेशी आणि सार्वभौम एआय (Sovereign AI) स्टॅकचे अधिकृत अनावरण करण्यात आले.

हा उपक्रम भारताच्या ‘विकसित भारत@२०४७’ या ध्येयाला नवी गती देणारा ठरत असून, जागतिक एआय जगतात भारताचे स्थान अधिक बळकट करणारा आहे.

ज्ञानी अर्थ स्टॅक: ‘इव्हॉन ३.३’ आणि ‘प्लेक्सस’ चे सामर्थ्य

‘ज्ञानी अर्थ’ या एआय स्टॅकमध्ये दोन अत्यंत प्रगत आणि अत्याधुनिक घटकांचा समावेश आहे:

इव्हॉन ३.३ (Evon 3.3): हे एक विशाल आणि प्रगत लार्ज लँग्वेज मॉडेल (LLM – Large Language Model) आहे. हे मॉडेल भारतीय भाषांचा संदर्भ, सूक्ष्मता आणि विविध स्वर समजून घेण्यासाठी विशेषतः डिझाइन केले गेले आहे.
प्लेक्सस (Plexus): हे एक बहुआयामी व्यासपीठ (Platform) आहे, जे एआय बुद्धिमत्तेला थेट वास्तविक जगतातील कार्यपद्धती, व्यवसाय आणि विविध संस्थात्मक प्रणालींशी (Workflows and Organizations) जोडण्याचे काम करते.

या दोन्ही प्रणालींच्या एकत्रिकरणामुळे भारतीय उद्योगांना आणि सरकारी यंत्रणांना सुरक्षित व स्वदेशी एआय तंत्रज्ञानाचा वापर करणे सोपे होणार आहे.

“भारतीय अभियंते केवळ वापरकर्ते नाहीत, तर निर्माते आहेत” — उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन

या अनावरण प्रसंगी बोलताना उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांनी ‘ज्ञानी अर्थ’चे मनापासून स्वागत केले. ते म्हणाले:

“इव्हॉन ३.३ आणि प्लेक्ससचे हे संयोजन भारताच्या तंत्रज्ञान परिसंस्थेची (Tech Ecosystem) दिवसेंदिवस वाढणारी ताकद स्पष्टपणे दर्शवते. भारतीय अभियंते हे केवळ जगातील अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करणारे ग्राहक नाहीत, तर ते स्वतः अशा प्रगत तंत्रज्ञानाची निर्मितीही करू शकतात, हे या उपक्रमाने पुन्हा एकदा सिद्ध केले आहे.”

त्यांनी पुढे नमूद केले की, एकेकाळी टाईपरायटर आणि वैयक्तिक संगणकांच्या (Personal Computers) सुरुवातीच्या काळात ‘संगणकांमुळे नोकऱ्या जातील’ अशी भीती व्यक्त केली जात होती. मात्र, माहिती तंत्रज्ञान (IT) क्षेत्राने ती भीती चुकीची ठरवत भारतात आणि जगभरात रोजगाराच्या लाखो नवीन संधी निर्माण केल्या. त्याचप्रमाणे, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) देखील रोजगाराची नवीन क्षेत्रे खुली करेल आणि भारताच्या आर्थिक प्रगतीला एका नव्या शिखरावर घेऊन जाईल.

पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचे दूरदर्शी नेतृत्व आणि ‘डिजिटल संसद’

उपराष्ट्रपतींनी आपल्या भाषणात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘भारत प्रथम’ (India First) दृष्टिकोन आणि राजकीय इच्छाशक्तीचे विशेष कौतुक केले. त्यांच्या दूरदर्शी नेतृत्वामुळेच भारताच्या तांत्रिक परिवर्तनाला मोठी गती मिळाली आहे, असे ते म्हणाले.

संसदेतील एआयच्या यशस्वी वापराचे उदाहरण देताना उपराष्ट्रपतींनी सांगितले की, ‘डिजिटल संसद पोर्टल’ (Digital Sansad Portal) मुळे आज संसदीय चर्चा, दस्तऐवज आणि कागदपत्रे विविध भारतीय प्रादेशिक भाषांमध्ये सहजरीत्या उपलब्ध होत आहेत.

“आपण नेहमीच केवळ परदेशी तंत्रज्ञानाचे ग्राहक बनून राहता कामा नये; आपण स्वतः अशा तंत्रज्ञानाची निर्मिती केली पाहिजे, जेणेकरून संपूर्ण जग त्याचा उपभोग घेऊ शकेल.” — सी. पी. राधाकृष्णन

ज्ञानी एआयच्या नेतृत्वाचे अभिनंदन

कार्यक्रमाच्या शेवटी उपराष्ट्रपतींनी ज्ञानी एआयचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) गणेश गोपालन तसेच सह-संस्थापक आणि मुख्य तंत्रज्ञान अधिकारी (CTO) अनंत नागराज यांचे मनापासून अभिनंदन केले. हा उपक्रम अधिक मजबूत, आत्मनिर्भर आणि तंत्रज्ञानाने सक्षम भारताच्या उभारणीत मोलाचे योगदान देईल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.

सतत विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions – FAQ)

१. ‘ज्ञानी अर्थ’ (Gnani Earth) म्हणजे काय?

‘ज्ञानी अर्थ’ हा ज्ञानी एआय (Gnani.ai) कंपनीने विकसित केलेला भारताचा स्वदेशी सार्वभौम एआय (Sovereign AI) स्टॅक आहे, ज्यामध्ये Evon 3.3 आणि Plexus या प्रगत एआय साधनांचा समावेश आहे.

२. इव्हॉन ३.३ (Evon 3.3) चे वैशिष्ट्य काय आहे?

इव्हॉन ३.३ हे एक लार्ज लँग्वेज मॉडेल (LLM) आहे, जे भारतीय भाषा, डेटा आणि स्थानिक गरजा लक्षात घेऊन तयार केले गेले आहे.

३. प्लेक्सस (Plexus) प्लॅटफॉर्म कशासाठी वापरले जाते?

प्लेक्सस हे एआयच्या कृत्रिम बुद्धिमत्तेला प्रत्यक्ष जगतातील व्यावसायिक कामे, संस्थात्मक प्रक्रिया आणि वर्कफ्लोशी जोडण्याचे काम करते.

४. ‘ज्ञानी अर्थ’ चे अनावरण कोणी आणि कुठे केले?

या एआय स्टॅकचे अनावरण भारताचे उपराष्ट्रपती सी. पी. राधाकृष्णन यांच्या हस्ते नवी दिल्लीतील राष्ट्रपती भवन येथे करण्यात आले.

अस्वीकरण (Disclaimer)

हे वृत्त सार्वजनिक माहिती व उपराष्ट्रपती कार्यालयाद्वारे जाहीर करण्यात आलेल्या माहितीवर आधारित आहे. लेखातील तांत्रिक तपशील ज्ञानी एआय (Gnani.ai) च्या अधिकृत माहितीनुसार प्रस्तुत करण्यात आले आहेत.

Matribhumi Samachar Marathi