Matribhumi Samachar Marathi
किर्गिस्तानची राजधानी बिश्केक येथे आयोजित २६ व्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (SCO) शिखर परिषदेत भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जागतिक शांतता, प्रादेशिक सुरक्षा आणि आर्थिक सहकार्यावर अत्यंत आक्रमक आणि स्पष्ट भूमिका मांडली. SCO च्या २५ व्या वर्धापन दिनाचे औचित्य साधून पंतप्रधानांनी युरेशिया क्षेत्रातील भविष्यातील सहकार्याची दिशा निश्चित केली.
किर्गिस्तानचे अध्यक्ष सादिर जापारोव्ह यांनी केलेल्या भव्य स्वागताचे आभार मानत, पंतप्रधानांनी किर्गिस्तान व उझबेकिस्तानच्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त तिथल्या जनतेला शुभेच्छा दिल्या. तसेच ‘वर्ल्ड नोमॅड गेम्स’च्या माध्यमातून मध्य आशियातील समृद्ध संस्कृती आणि भारतासोबत असलेल्या सामायिक वारशाचा विशेष उल्लेख केला.
भारताचा दृष्टिकोन: ‘SCO’ चे ३ मुख्य स्तंभ
पंतप्रधानांनी SCO च्या मंचावर भारताच्या व्हिजनचे मुख्य तीन स्तंभ पुन्हा अधोरेखित केले:
-
S – Security (सुरक्षा): दहशतवादाचा समूळ उच्चाटन आणि प्रादेशिक स्थैर्य.
-
C – Connectivity (संपर्क-सुविधा): सार्वभौमत्वाचा आदर करणारी मजबूत संपर्क व्यवस्था.
-
O – Opportunity (संधी): युवा पिढी, शेतकरी आणि व्यावसायिकांसाठी नवीन संधींची निर्मिती.
१. सुरक्षा आणि दहशतवादाविरोधात झिरो टॉलरन्स (Security)
पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात स्पष्ट केले की, शांतता आणि सुरक्षेशिवाय कोणताही विकास शक्य नाही. दहशतवाद हा संपूर्ण मानवतेसमोरील गंभीर धोका असून, त्याविरोधातील लढ्यात कोणत्याही दुहेरी मापदंडांना (Double Standards) स्थान असू शकत नाही.
“जे देश दहशतवादाला आपल्या राज्यधोरणाचे (State Policy) साधन म्हणून वापरतात आणि दहशतवाद्यांना आश्रय देतात, त्यांना संपूर्ण जगाने एकमुखाने कठोर संदेश दिला पाहिजे.”
यासोबतच, अमली पदार्थांची तस्करी, सायबर गुन्हेगारी आणि संघटित गुन्हेगारी रोखण्यासाठी SCO अंतर्गत स्थापन होणाऱ्या केंद्रांचे स्वागत करण्यात आले. पश्चिम आशियातील तणावाचा उल्लेख करत पंतप्रधानांनी सांगितले की, कोणत्याही युद्धाचा सर्वाधिक फटका ‘ग्लोबल साउथ’ (विकसनशील देशांना) बसतो; त्यामुळे सर्व समस्यांवर संवाद आणि मुत्सद्देगिरी (Diplomacy) हाच एकमेव मार्ग आहे.
२. सार्वभौमत्वाचा आदर करणारी कनेक्टिव्हिटी (Connectivity)
व्यापार आणि बाजारपेठा जोडण्यासाठी रस्त्यांचे, रेल्वेचे आणि डिजिटल नेटवर्कचे जाळे उभारणे गरजेचे आहे. मात्र, कनेक्टिव्हिटीचे प्रकल्प राबवताना सर्व देशांच्या सार्वभौमत्वाचा आणि प्रादेशिक अखंडतेचा (Sovereignty and Territorial Integrity) आदर केला गेला पाहिजे.
भविष्यात सीमाशुल्क (Customs) प्रक्रिया सुलभ करणे आणि डिजिटल दस्तऐवजीकरणाला प्रोत्साहन देऊन लॉजिस्टिक नेटवर्क अधिक प्रभावी करण्याचा संकल्प भारताने व्यक्त केला.
३. नागरिकांच्या विकासासाठी संधी (Opportunity)
SCO चे यश केवळ सरकारी करारांवर नव्हे, तर तिथल्या नागरिकांच्या जीवनमानात किती सुधारणा झाली यावर मोजले पाहिजे. भारताने SCO मंचावर तरुण संशोधक, साहित्यिक आणि नवउद्योजकांसाठी खालील प्रमुख उपक्रम राबवले आहेत:
-
SCO स्टार्ट-अप मंच (Start-up Forum)
-
युवा लेखक परिषद आणि युवा संशोधक मंच
-
SCO सांस्कृतिक संवाद मंच (Cultural Dialogue Forum)
Chingiz Aitmatov यांच्या विचारांचा संदर्भ
किर्गिस्तानचे थोर लेखक चिंगीज ऐतमातोव (Chingiz Aitmatov) यांच्या वाक्याचा संदर्भ देत पंतप्रधानांनी सर्व देशांना एकत्र येण्याचे आवाहन केले:
“आपण बहुदा आपल्याला फूट पाडणाऱ्या गोष्टींवर जास्त लक्ष देतो आणि जोडणाऱ्या बाबींकडे दुर्लक्ष करतो. SCO मधील विविधता ही आपली ओळख आहे आणि एकत्रित ध्येय हीच आपली खरी शक्ती आहे.”
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
प्रश्न १: SCO च्या या शिखर परिषदेत पंतप्रधानांनी मांडलेले तीन मुख्य स्तंभ कोणते?
उत्तर: पंतप्रधानांनी Security (सुरक्षा), Connectivity (संपर्क) आणि Opportunity (संधी) या तीन स्तंभांवर आधारित धोरण मांडले.
प्रश्न २: २६ वी SCO शिखर परिषद कुठे आयोजित करण्यात आली होती?
उत्तर: ही परिषद किर्गिस्तानची राजधानी बिश्केक येथे आयोजित करण्यात आली होती.
प्रश्न ३: दहशतवादाबाबत भारताने SCO मंचावर कोणती भूमिका घेतली?
उत्तर: भारताने दहशतवादाला पाठबळ देणाऱ्या देशांवर कठोर कारवाईची मागणी केली आणि या विषयावर कोणत्याही दुहेरी मापदंडांना जागा नाही असे स्पष्ट केले.
अस्वीकरण: हा लेख उपलब्ध अधिकृत भाषणाच्या मजकुरावर आणि आंतरराष्ट्रीय घडामोडींच्या विश्लेषणावर आधारित आहे. अधिकृत माहिती आणि ताज्या अपडेट्ससाठी भारत सरकारच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या (MEA) संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
