एव्हियन येथे आयोजित जी-७ परिषदेच्या (G7 Summit 2026) पार्श्वभूमीवर भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी युरोपीय परिषदेचे अध्यक्ष अँटोनिओ कोस्टा आणि युरोपीय आयोगाच्या अध्यक्ष उर्सुला वॉन डेर लेयन यांच्यासोबत एक अत्यंत महत्त्वाची द्विपक्षीय बैठक घेतली. या बैठकीत भारत आणि युरोपीय संघ (EU) यांच्यातील संबंधांना एक नवी दिशा देणारे अनेक मोठे निर्णय घेण्यात आले आहेत.
१६ व्या ऐतिहासिक शिखर परिषदेच्या आठवणींना उजाळा
या बैठकीत नेत्यांनी जानेवारी २०२६ मध्ये भारतात पार पडलेल्या १६ व्या ऐतिहासिक भारत-युरोपीय संघ शिखर परिषदेचा प्रामुख्याने उल्लेख केला. या परिषदेनंतर केवळ काही महिन्यांतच भारत आणि युरोपीय संघाच्या द्विपक्षीय संबंधांमध्ये जी उल्लेखनीय प्रगती झाली आहे, त्याचे सर्व नेत्यांनी कौतुक केले.
मुक्त व्यापार करार (FTA) हे ‘ऐतिहासिक यश’
या बैठकीतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे भारत-युरोपीय संघ मुक्त व्यापार करार (Free Trade Agreement). या कराराच्या वाटाघाटी नुकत्याच यशस्वीरित्या पूर्ण झाल्या असून, नेत्यांनी याचे वर्णन एक ‘ऐतिहासिक यश’ म्हणून केले आहे.
सध्याच्या जागतिक परिस्थितीचा विचार करता हा करार दोन्ही बाजूंसाठी अत्यंत फायदेशीर ठरणार आहे:
-
अफाट संधी: या करारामुळे भारत आणि युरोपीय देशांमध्ये व्यापार आणि गुंतवणुकीच्या नव्या आणि मोठ्या संधी खुल्या होतील.
-
पुरवठा साखळीचे विविधीकरण (Supply Chain Diversification): सध्याच्या अस्थिर भू-राजकीय परिस्थितीत जागतिक पुरवठा साखळी सुरक्षित आणि वैविध्यपूर्ण करण्यासाठी हा करार महत्त्वपूर्ण हातभार लावेल.
-
तातडीने अंमलबजावणी: या ऐतिहासिक करारावर लवकरच स्वाक्षरी करून त्याची तातडीने अंमलबजावणी करण्यावर दोन्ही बाजूंनी एकमत झाले आहे.
विश्वास आणि सामायिक मूल्ये:
मुक्त बाजार अर्थव्यवस्था आणि बहुसंख्याक समाज असलेले भारत आणि युरोपीय संघ हे जगातील दोन सर्वात मोठे लोकशाही देश आहेत. त्यामुळेच ही भागीदारी केवळ व्यापारापुरती मर्यादित नसून ती विश्वास, सामायिक मूल्ये आणि भविष्यासाठीच्या एकाच दृष्टिकोनावर आधारित आहे.
संयुक्त सर्वसमावेशक धोरणात्मक कार्यक्रमाचा आढावा
जानेवारी २०२६ मध्ये मंजूर करण्यात आलेल्या ‘भारत-युरोपीय संघ संयुक्त सर्वसमावेशक धोरणात्मक कार्यक्रमा’ (India-EU Joint Comprehensive Strategic Agenda) च्या प्रगतीवरही या बैठकीत सविस्तर चर्चा झाली. या उपक्रमामुळे दोन्ही देशांच्या विकासात आणि परस्पर संबंधांमध्ये सकारात्मक आणि आमूलाग्र बदल घडून येतील, असा विश्वास नेत्यांनी व्यक्त केला.
जागतिक शांतता आणि बहुध्रुवीय व्यवस्था
प्रादेशिक आणि जागतिक मुद्द्यांवर चर्चा करताना नेत्यांनी पश्चिम आशियातील (West Asia) सकारात्मक घडामोडींचे स्वागत केले. जागतिक स्तरावर शांतता, स्थैर्य, समृद्धी आणि शाश्वत विकासासाठी योगदान देणारी एक लवचिक बहुध्रुवीय जागतिक व्यवस्था (Multipolar World Order) निर्माण करण्यासाठी भारत आणि युरोपीय संघ कटिबद्ध असल्याचा पुनरुच्चार या बैठकीत करण्यात आला.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQ)
१. पंतप्रधान मोदी आणि युरोपीय संघाच्या नेत्यांची बैठक कुठे पार पडली?
ही द्विपक्षीय बैठक एव्हियन येथे जी-७ परिषदेच्या (G7 Summit) पार्श्वभूमीवर पार पडली.
२. १६ वी भारत-युरोपीय संघ शिखर परिषद कधी झाली होती?
१६ वी ऐतिहासिक भारत-युरोपीय संघ शिखर परिषद जानेवारी २०२६ मध्ये भारतात पार पडली होती.
३. भारत-युरोपीय संघ मुक्त व्यापार कराराचा (FTA) मुख्य फायदा काय आहे?
या करारामुळे व्यापार आणि गुंतवणुकीच्या मोठ्या संधी उपलब्ध होतील, तसेच सध्याच्या अस्थिर भू-राजकीय परिस्थितीत जागतिक पुरवठा साखळी मजबूत आणि वैविध्यपूर्ण होण्यास मदत होईल.
डिस्क्लेमर (Disclaimer): सदर लेख उपलब्ध करून दिलेल्या अधिकृत माहितीच्या आधारे तयार करण्यात आला आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडी आणि करारांबाबतच्या अंतिम आणि अधिकृत तपशिलांसाठी संबंधित सरकारी परराष्ट्र मंत्रालयाच्या संकेतस्थळाला भेट द्यावी.
अधिक संबंधित बातम्या आणि ताज्या घडामोडींसाठी खालील लिंक्सला भेट द्या:
-
युरोपीय संघासोबतच्या भारताच्या धोरणात्मक संबंधांच्या अधिक माहितीसाठी आणि ताज्या घडामोडींसाठी वाचा: matribhumisamachar.com/marathi/international
-
राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील इतर महत्त्वाच्या राजकीय बातम्यांसाठी पहा: matribhumisamachar.com/marathi/politics
Matribhumi Samachar Marathi

