२०२६ हे वर्ष आंतरराष्ट्रीय राजकारणात भारत आणि सेशेल्स या दोन्ही देशांसाठी सुवर्णअक्षरांनी लिहिण्यासारखे ठरले आहे. सेशेल्सचे राष्ट्राध्यक्ष डॉ. पॅट्रिक हर्मिनी यांच्या विशेष निमंत्रणावरून भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी सेशेल्सच्या ५० व्या स्वातंत्र्यदिनानिमित्त आयोजित भव्य राष्ट्रीय सोहळ्यात प्रमुख पाहुणे (Guest of Honour) म्हणून सहभाग घेतला. या ऐतिहासिक भेटीमुळे हिंदी महासागर क्षेत्रातील दोन्ही देशांच्या दीर्घकालीन मैत्रीला आणि धोरणात्मक भागीदारीला एक नवे बळ मिळाले आहे.
विशेष म्हणजे, सेशेल्सच्या स्वातंत्र्यदिन समारंभात सहभागी होणारे नरेंद्र मोदी हे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले आहेत.
भारत-सेशेल्स राजनैतिक संबंधांचा सुवर्णमहोत्सव
योगायोगाने २०२६ मध्ये या दोन्ही देशांच्या मैत्रीला एक अनोखा दुहेरी योग आला आहे:
१. सेशेल्स आपल्या स्वातंत्र्याचा ५० व्या वर्षाचा सुवर्णमहोत्सव साजरा करत आहे.
२. भारत आणि सेशेल्स यांच्यातील राजनैतिक संबंधांच्या स्थापनेलाही ५० वर्षे पूर्ण झाली आहेत.
या ५० वर्षांच्या प्रवासात दोन्ही देशांमधील परस्पर विश्वास, सांस्कृतिक देवाणघेवाण आणि सहकार्य अधिक दृढ झाले आहे.
राष्ट्रीय संचलनात भारतीय लष्कराचा डौल
सेशेल्सच्या या ऐतिहासिक स्वातंत्र्यदिन परेडमध्ये भारतीय सशस्त्र दलांच्या तुकड्यांनीही सहभाग घेतला. सेशेल्सच्या भूमीवर भारतीय जवानांचे संचलन पाहणे हा एक अभिमानास्पद क्षण होता. या पथकात खालील दलांचा समावेश होता:
-
आसाम रायफल्स ची तुकडी
-
भारतीय नौदलाची विशेष तुकडी
-
भारतीय नौदलाचा मार्चिंग बँड
या लष्करी सहभागातून दोन्ही देशांमधील मजबूत संरक्षण सहकार्य जगासमोर अधोरेखित झाले.
पोर्ट व्हिक्टोरियात INS तरकश आणि INS इक्षकची एन्ट्री
भारताच्या मैत्रीचे आणि सागरी सुरक्षेचे प्रतीक म्हणून भारतीय नौदलाच्या बलाढ्य युद्धनौका INS तरकश आणि INS इक्षक या सेशेल्सची राजधानी पोर्ट व्हिक्टोरिया येथे दाखल झाल्या. या युद्धनौकांच्या उपस्थितीमुळे हिंदी महासागर क्षेत्रातील सागरी सुरक्षा, मानवतावादी सहकार्य आणि प्रादेशिक स्थैर्यासाठी भारताची कटिबद्धता पुन्हा एकदा स्पष्ट झाली आहे.
हिंदी महासागर क्षेत्रात सहकार्याची नवी दिशा
भारत आणि सेशेल्स यांच्यात केवळ लष्करीच नव्हे तर अनेक स्तरांवर घनिष्ठ संबंध आहेत. आगामी काळात दोन्ही देश खालील क्षेत्रांत एकत्र काम करणार आहेत:
-
ब्लू इकॉनॉमी (सागरी अर्थव्यवस्था): सागरी संसाधनांचा योग्य वापर आणि विकास.
-
सागरी व किनारपट्टी सुरक्षा: चाचेगिरी (Piracy) आणि दहशतवादविरोधी एकत्रित मोहीम.
-
आपत्ती व्यवस्थापन व हवामान बदल: नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात एकमेकांना तात्काळ मदत करणे.
-
क्षमता विकास: आरोग्य, शिक्षण आणि पायाभूत सुविधांच्या विकासासाठी भारताकडून सेशेल्सला तांत्रिक व आर्थिक सहकार्य.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
१. सेशेल्सच्या स्वातंत्र्यदिन सोहळ्यात सहभागी होणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान कोण?
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे सेशेल्सच्या स्वातंत्र्यदिन सोहळ्यात ‘गेस्ट ऑफ ऑनर’ म्हणून सहभागी होणारे पहिले भारतीय पंतप्रधान ठरले आहेत.
२. वर्ष २०२६ चे भारत-सेशेल्स संबंधांमधील महत्त्व काय आहे?
२०२६ मध्ये सेशेल्सच्या स्वातंत्र्याला ५० वर्षे पूर्ण झाली असून, भारत-सेशेल्समधील राजनैतिक संबंधांच्या स्थापनेलाही ५० वर्षे (सुवर्णमहोत्सव) पूर्ण झाली आहेत.
३. सेशेल्सच्या परेडमध्ये भारताच्या कोणत्या संरक्षण तुकड्यांनी भाग घेतला?
भारतीय पथकात आसाम रायफल्स, भारतीय नौदलाची तुकडी आणि भारतीय नौदलाच्या मार्चिंग बँडचा समावेश होता. तसेच ‘INS तरकश’ आणि ‘INS इक्षक’ या युद्धनौका पोर्ट व्हिक्टोरियात दाखल झाल्या होत्या.
अस्वीकरण (Disclaimer): वरील लेख हा उपलब्ध माहिती आणि चालू घडामोडींच्या आधारे माहिती देण्याच्या उद्देशाने लिहिला गेला आहे. आंतरराष्ट्रीय घडामोडींमधील ताज्या बदलांसाठी अधिकृत सरकारी संकेतस्थळांचा संदर्भ घ्यावा.
Matribhumi Samachar Marathi

